Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: 'Pearl Harbor' of het cultuuronderwijs in de crisis (Hubert Slings)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

talloze praktische bezwaren. Daarmee vak ook de geprofeteerde tijdwinst grotendeels weg.

  • De communicatieve vaardigheden nemen een groot deel van de toch al schaarse tijd in beslag. Zozeer, dat de vakinhoud op de achtergrond dreigt te raken. Veel docenten ervaren dat als een probleem. Het is ook de voornaamste reden voor het mislukken van GLO: docenten willen de inhoud niet kwijt - terecht volgens mij.

En er zijn - tenslotte - ook nadelen die inherent zijn aan de Tweede Fase zelf.

  • In het algemeen: met het toegenomen aantal vakken worden tijd en aandacht van de leerling erg versnipperd. Wat dat betreft geldt de kritiek van de Onderwijsraad op de Basisvorming mutatis mutandis evenzeer voor de Tweede Fase; het lijkt mij niet nodig nog vier jaar te wachten met het treffen van maatregelen.

  • Het gevolg voor het vak Nederlands: de tijd voor de 'inhoud' is geminimaliseerd - ik heb het al genoemd. Van een begeleide rondleiding door de schatkamers van de literatuur kan geen sprake meer zijn. Ontspannen met een boekje in de berm van de elektronische snelweg (het beeld dank ik aan Aad Nuis) is er niet meer bij. Naast een gedicht met een opdracht staat in sommige methodes dat je er niet meer dan vijf minuten aan mag besteden, en methodes die wat meer bieden dan de door de studiepuntboekhouders aangegeven normen worden weg-gerecenseerd met het onverbiddelijk oordeel: 'kost te veel tijd'.

5 Herwaardering van de docent

`Zorg om het schoolvak Nederlands'. Die zorg deel ik. Maar - in de andere betekenis van het woord - aan die zorg draag ik ook graag bij. Zoals u misschien weet ben ik een van de initiatiefnemers van de reeks Tekst in Context, waarin historische literatuur op een didactisch verantwoorde manier aan Tweede-Faseleerlingen gepresenteerd wordt. Waarin tekstbestudering en tekstervaring - zo is althans onze bedoeling - gebroederlijk hand in hand gaan. De plannen voor de reeks stammen al van vóór de Tweede Fase. Maar het valt niet te ontkennen dat de reeks - die veel mogelijkheden voor zelfwerkzaamheid biedt - in de Tweede Fase uitstekend gedijt. En waarom ook niet? De docent kan toch meer dan alleen doceren? Het de leerlingen ertoe brengen om een boek te gaan lezen behoort toch al sinds mensenheugenis tot zijn taak?

"Het onderwijs drijft op de overtuiging van leraren dat ze iets ten positieve kunnen bijdragen aan de vorming van adolescenten en dat literatuur aan die vorming iets heel essentieels kan bijdragen" (Van Oostrom 1997: 21). Dat vind ik - bij alle hectiek en kritiek - ook het meest hoopgevend: ook docenten die kritisch staan ten opzichte van de veranderingen die over hen worden uitgestort rechten hun rug en proberen zo blijmoedig mogelijk verder te gaan op de door de overheid ingeslagen weg: om hun leer-

'Pearl Harbor' of het cultuuronderwijs in de crisis - Hubert Slings 297