Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

HEEFT EEN KWAL BOTTEN?
EEN SERIE TAALGERICHTE BIOLOGIELESSEN
IN HET EERSTE JAAR VAN HET LWOO

Bert de Vos

Leerlingen gemotiveerd met vakinhoud laten werken en tegelijkertijd hun (taal)vaardigheden verbeteren, dat is zo'n beetje het ideaal van iedere docent. Leerlingen die vragen stellen omdat ze echt iets willen weten, leerlingen die samen werken, leerlingen die bewust hun vaardigheden en taalvaardigheden ontwikkelen, lessen waarin het een beetje knettert van afgevuurde neurotransmitters in de hersenen, dat wil toch iedereen?

Het is zo raar dat van de natuurlijke drang om te leren soms zo weinig overblijft als leerlingen in het VO terecht komen. Die natuurlijke drang is er altijd geweest. "Zelf doen" zijn ongeveer de eerste woorden van een kind en nieuwsgierigheid, het ontdekken van de wereld, het uitdagen van jezelf, het willen weten hoe het zit, zijn ongeveer genetische mechanismen om de menselijke soort in stand te houden. En dan vraag je wel eens af wat er van de overlevingsmechanisme terecht is gekomen binnen de muren van de school.

Leerlingen intrinsiek gemotiveerd aan in hun ogen belangrijke vakinhoud laten werken en daarbij hun leesvaardigheid vergroten, hoe krijg je dat nu in het reguliere onderwijs voor elkaar, was de vraag. Nog erger: hoe krijg je dat voor elkaar bij leerlingen die in het LWOO zitten en voor wie taal, lezen, leren niet vanzelf gaat? Dat was ook de vraag van mensen die de vooraf vertoonde film Als het moeilijk wordt, ga je denken" hebben gezien. In die APS-film werkt de(zelfde) docent met een mavo/havo brugklas en met een 3 mavo-klas aan het uitbreiden van het repertoire van leesvaardigheden van de leerlingen. "Hoe doe je dat nu bij zwakkere lezers?" was een veelgehoorde vraag.

Deze film is een bijdrage in het beantwoorden van die vraag en daarmee een opstap om samen met anderen verder te denken over betekenisvol en vaardigheidsgericht leren. Tegelijkertijd is er niets nieuws onder de zon. Alle gedachten achter de lessen hebben we zelf niet bedacht. Wat we hebben geprobeerd, is die ideeën over goed onderwijs en taalontwikkeling te vertalen in concrete lespraktijk.

Wat zijn die ideeën?

Het gaat hierbij om de gedachten over de inhoud van de lessen, de ontwikkeling van de taalvaardigheden en het denken over de activiteiten, de reflectie erop. De ideeën zijn geformuleerd in stelregels, regels waar wij proberen vanuit te gaan bij het ontwer-

Heeft een kwal botten? - Bert de Vos 133