Doorzoek alle bundels


Bundel 15 | Vijftiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2002)

Bijdrage: Peer tutoring voor begrijpend lezen (Rita De Clerq & Bieke Ampe)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

3 Vernieuwing op school

Onderzoek wijst uit dat de meeste traditionele leeslessen er als volgt uit zien : - de leerkracht luistert naar de leesbeurten

- de leerkracht stelt vragen en helpt zoeken naar antwoorden - de leerkracht beoordeelt de antwoorden

Er wordt nauwelijks tijd besteed aan expliciete instructie, aan de manier hoe we kinderen kunnen leren een tekst beter aan te pakken om hem ook beter te begrijpen.

Door het aanbrengen echter van strategieën stappen we af van de visie dat vooral door veel te lezen de begrijpend-leesvaardigheden spontaan tot ontwikkeling komen. Het wordt steeds duidelijker dat strategieën voor veel kinderen wel degelijk geëxpliciteerd moeten worden om:

inzicht te krijgen in de strategieën die het leesbegrip kunnen ondersteunen zicht te krijgen op hoe die moeten worden toegepast

te weten op welk moment in het leesproces die moeten worden aangewend

Het is dan ook de bedoeling dat kinderen na verloop van tijd spontaan en zelfstandig de leesstrategieën gaan toepassen wanneer ze teksten lezen.

De vernieuwde aanpak bestaat uit een aantal fasen.

Vooraleer de kinderen gaan samenlezen in leeskoppeltjes worden de leerlingen van de vijfde klas (tutors) grondig voorbereid op hun taak als tutor.

Ze krijgen een inhoudelijke training waarin de expliciete instructie in een aantal leesstrategieën voorop staat.

Tenslotte wordt elke leesstrategie uitgebreid ingeoefend door de leeskoppels. Achteraf wordt met de oudste leerlingen over de leestijden gereflecteerd. In deze reflectie gaat de aandacht naar de evaluatie van de leesstrategieën.

Ook de sociale aspecten komen aan bod, die leesmomenten vertellen immers veel over het karakter van de kinderen.

Reflectie is belangrijk om volgende leestijden bij te sturen.

4 Leesstrategieën

De begrijpend leesstrategieën worden aangebracht en met behulp van opdrachtkaarten ingeoefend.

Zes leesstrategieën komen expliciet en stapsgewijs aan bod :

  1. Activeren van voorkennis

  2. Voorspellend lezen

  3. Hoofdzaken onderscheiden

  4. Woordbegrip bewaken en de betekenis achterhalen van woorden die men niet begrijpt

  5. Tekstbegrip bewaken en de betekenis achterhalen van tekstdelen die men niet

64 I Peer tutoring voor begrijpend lezen - Rita De Clercq & Bieke Ampe