taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Zestiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 16 | Zestiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2003)


Bijdrage: Wanneer lezen nauwelijks op gang komt (Erik Billiaert)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

WANNEER LEZEN NAUWELIJKS OP GANG KOMT

Erik Billiaert

1   Inleiding

De term dyslexie is ingeburgerd. Vermeld je het woord in een internet zoekprogramma, dan kun je bladeren in honderden sites. Dyslexie als stoornis lijkt op het eerste zicht gemakkelijk te diagnosticeren. Je vertrekt van de momenteel gangbare definitie: "Iemand heeft dyslexie wanneer de automatisering van de woordidentificatie en/of de schriftbeeldvorming zich niet, dan wel zeer onvolledig of zeer moeizaam ontwikkelt." Deze definitie kun je dan operationaliseren. Dyslexie is een ernstige achterstand: de leerling presteert duidelijk onder de norm. In de termen van het leerlingvolgsysteem gaat het dan over leerlingen die systematisch een 'zwakke' E-score behalen (E = de 15 % leerlingen met de zwakste score). In het eerste leerjaar kunnen er aanwijzingen zijn. Het gaat dan om kinderen die erg veel moeilijkheden hadden met het leren van de letters, die heel moeizaam tot synthese komen of bijzonder veel fouten lezen. De ernstige achterstand echter wordt pas duidelijk in een tweede, derde leerjaar. En misschien kunnen we terug de draad opnemen van wijlen prof. Dumont die ooit het criterium hanteerde van twee jaar achterstand. De achterstand betreft de automatisering van de woordherkenning. Dus losse woorden laten lezen blijft de beste test. Andere leestests (bijv. AVI) kun je afnemen in functie van het handelen: op welk leesniveau heeft een leerling welk soort van hulp, ondersteuning, nodig. Het gaat hier wel om een hardnekkigestoornis. Men spreekt dan van didactische resistentie. Niettegenstaande extra, aantoonbare, planmatige en intensieve inspanningen, blijft de woordherkenning zwak.

2   Moeilijke operationalisering

De definitie is eenvoudig. Het operationaliseren zou ook geen probleem moeten zijn, zeker niet wanneer je weet dat het curriculum van de meeste kinderen wordt opgevolgd via een leerlingvolgsysteem. Discussie steekt echter al vlug de kop op

Wanneer Lezen nauwelijks op gang komt 1 3

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties