taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 309 van 468  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Te denken valt bijvoorbeeld aan:

1. Complicaties rondom de vertelwijze: wisseling van perspectief, een onbetrouwbaar perspectief

2. De tijdsvolgorde: afwijkingen van de chronologische volgorde scheppen voor veel beginnende lezers verwarring: tijdssprongen, flashbacks.

3. De afloop van een verhaal: een open einde wordt zelfs al door veel beginnende lezers als een storende factor ervaren.

4. Het voorkomen van meerdere verhaallij nen door elkaar werkt vaak frustrerend.

5. De complexiteit van de thematiek levert nogal eens moeilijkheden op.

6. Complexere karakters (tot onsympathieke hoofdpersonen toe!) kunnen zorgen voor het afhaken van beginnende lezers.

7. Spanningsopbouw op een ander niveau dan het 'elementaire' is vaak een probleem (hoe zal de hoofdperson omgaan met het probleem, hoe zit de hoofdpersoon in elkaar dat hij dit doet, hoe houdt de verteller ons in de ban van zijn verhaal?)

8. Morele kwesties kunnen leiden tot het afhaken van de (beginnende) lezer. Een nadere toelichting bij elk van bovenstaande valkuilen, c.q. drempels.

A. In veel romans struikelen onervaren lezers (dus ookveel leerlingen) over de vraag uit wiens perspectief op een bepaald moment verteld wordt. Dat speelt bijvoorbeeld bij 'Een sterke man' van Renate Dorrestein, waar elk hoofdstuk door de ogen van een andere verhaalfiguur wordt verteld, en het kost dus even tijd om door te krijgen wie er nu eigenlijk aan het woord is. Bij 'De grot' van Tim Krabbé een soortgelijk probleem: daar komt ook nog het tijdsverloop het leesplezier bedreigen. Heel moeilijk ook is het verschuiven van het perspectief in een op zich goed leesbaar boek als 'Lisa's adem' van Glastra van Loon. Besproken zou moeten worden wat de functie, het effect is van deze verwarring scheppende vertelwijze. Dat is overigens bij zo ongeveer elk probleem de hier voorgestelde aanpak, zoals het al bij het presenteren van kennis van verhaalstructuur natuurlijk essentieel is om te laten zien wat de werking is van die structuuraspecten. Pas als kennis van de verhaalstructuur leidt tot inzicht in de werking, de functie, en vervolgens geïntegreerd wordt in de beleving van een verhaal, is er sprake van literaire competentie, zo valt te stellen.

In het algemeen is het gebruik van korte verhalen in de klas een prima manier om leerlingen literair competent te maken. Immers, aan de hand van door alle leerlingen gelezen en door hen in een leesverslag uitgewerkte korte verhalen valt

Begeleiding smaakontwikkeling: weg met de valkuilen en drempels 1 309