taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 48 van 468  | volgende pagina »
naar een andere pagina

2 Concept en inhoud

Taalbeschouwing in het leerplan Moedertaal van het BaO heeft te maken met:

- waarnemen zich verwonderen, zich verbazen, stilstaan bij, verkennen, zich vragen stellen; begrijpen   interpreteren: verwoorden, bespreken, verklaren, vergelijken, verbanden ontdekken, besluiten;

verwerken oordelen, integreren, toepassen, verbeteren, aanpassen, plezier beleven; nadenken over taalgebruik: de taal die leerlingen gebruiken als ze luisteren, spreken, lezen en schrijven; nadenken over taalsysteem: overteksten, zinnen, woorden en klanken.

Het gaat dus om een brede invulling van taalbeschouwing, die niet beperkt is tot spraakkunst. Spraakkunst is voor leerlingen basisonderwijs één van de drie componenten van taalbeschouwing (`nadenken over taal').

Hetzelfde concept over taalbeschouwing vinden we in het leerplan van het secundair onderwijs. Ook hier is taalbeschouwing de onderbouwing en het sluitstuk van de vier taalvaardigheden, die sinds het leerplan 1989 van het SO een sterker accent krijgen dan voorheen. Ook in het SO betekent taalbeschouwing: nadenken over taalgebruik én het systeem dat ons taalgebruik beregelt: taalsystematiek, zeg maar spraakkunst.

Een goed jaar na het verschijnen van het nieuwe leerplan basisonderwijs stelde de leerplanvoorzitter van het leerplan Moedertaal BaO dat " Taalbeschouwing in de leerplannen Basisschool en eerste graad secundair onderwijs op eenzelfde spoor »zitten. Hij kon dit met gezag zeggen, o.m. omdat hij in 1996-97 als leerplanvoorzitter BaO alle vergaderingen van de leerplancommissie SO Nederlands van de 1 e graad meegemaakt heeft. (Omgekeerd heeft een lid van de leerplancommissie van het middelbaar de hele opbouw van het leerplan BaO gevolgd). De leerplanvoorzitter stelt in zijn tekst volgende vier dingen vast 1:

Beide leerplannen benaderen de taalbeschouwing in een verbreed perspectief. Daardoor is het te verklaren dat er veel taalbeschouwelijke begrippen en termen uit de taalgebruikssfeer opduiken. Denk maar aan: zender, ontvanger, boodschap, dialect, tekstsoort, enz. Dat arsenaal van begrippen en termen is nodig om met

1   We geven niet heel de tekst van de leerplanvoorzittter Moedertaal BaO. De Mededelingen zijn op alle scholen van het VVKSO te raadplegen onder de referentie KL. 50. 03. 01, datum 4 september 1997.

48 1 Van basisonderwijs naar secundair onderwijs met taalbeschouwing