taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Zestiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 16 | Zestiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2003)


Bijdrage: Van basisonderwijs naar secundair onderwijs met taalbeschouwing: een kwestie van kennen, kunnen en willen... (Mark Van Bavel)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

We kunnen uit dit alles concluderen dat de glijkgerichtheid en de continuïteit van beide leerplannen op verschillende gebieden in het oog springen:

dezelfde uitgangspunten: keuze voor een brede taalbeschouwing, niet verengd tot spraakkunst;

hetzelfde streefdoel: taalvaardigheid vergroten door te reflecteren over taal en taalgebruik;

  •  eenzelfde begrippenkader en terminologie: eerst de begrippen aanleren, pas dan de termen.

3 Hoe pakken leraren Ba0 deze taalbeschouwing aan? 3.1 Een leerzaam taalbeschouwingsonderwijs

Marc Stevens (1999) stelt de volgende voorwaarden aan taalbeschouwingsonderwijs:

  • we moeten in de klas aan de slag gaan met echt, levend en betekenisvol materiaal;

  • de lessen taalbeschouwing moeten een inductief karakter hebben;

  • er moet gradueel én van concreet naar abstract gewerkt worden;

  • er moet gewerkt worden op een denkniveau dat de leerlingen aankunnen; de manier waarop naar taal gekeken wordt, moet correct zijn;

  • taalbeschouwingslessen moeten gevarieerd zijn en leerlingen motiveren.

3.2 Hoe over taal leren nadenken? Leerlingen leren over taal nadenken vanuit

  •  het negenstappenplan of het taalmodel

Volgens het leerplan "( . .)gaattaalbeschouwingsonderwijs in de basisschool altij d uit van echttaalgebruik: van de taal die kinderen gebruiken, op sch o o l en daarbuiten en van taal zoals die in de samenleving op hen afkomt". Volgens de Krachtlijnen (1989) 2: " Komt het er in taalopvoeding op aan kinderen steeds nieuwe situaties talig te leren aanpakken en beheersen.. ." Taalbeschouwing werkt dus altijd vanuit en naar reële communicatieve situaties, nooit met geïsoleerde zinnen. Om die situatie of context te verkennen, maakt het BaO onder meer gebruik van 'het negenstappenplan': Wie zegt wat, waarover. aan wie, met welke

2 Vooraleer met de herwerking van het leerplan Moedertaal te starten, heeft de leerplan commissie in 1989 een document gepubli ceerd: Krachtlijnen voor Moedertaalopvoeding in de basisschool waarin ze het concept van het vernieuwde leerplan heeft uitgeschreven:

50 1 Van basisonderwijs naar secundair onderwijs met taalbeschouwing

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties