Bundel 18 | Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2005)
Bijdrage: De bokkensprongen van de taal. Over woordenschat in het Nederlands (José Vandekerckhove)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
De beeldvorming bij een referent kan ook wijzigen onder invloed van bv.
-
de technologische vooruitgang: een koffiemolen ziet er niet meer uit zoals vroeger, een trein, bandopnemer ... evenmin
-
de modetrends: fiets (citybike, mountainbike), rolschaatsen (inline skates)
5.2 Nieuwe woorden
We onderzoeken vier aspecten:
jongerentaal en chattaal
-
de toenemende invloed van het Engels in het Nederlands
-
taalcreativiteit als bron van nieuwe woordenschat
-
woordvorming als bron van nieuwe woordenschat
5.2.1 Jongerentaal etc.
Hier biedt zich een schitterende mogelijkheid aan om aan geïntegreerde taalbeschouwing te doen. Je kunt gemakkelijk vertrekken van een alledaags gesprek dat je tussen leerlingen opvangt. Je bevindt je als leraar hier werkelijk op het terrein van de leerlingen.
Een stappenplan:
a Ga een gesprek aan met de leerlingen.
-
Ga na in hoever ze jongerentaal kennen (niet verwarren met dialect),
-
Laat ze zoveel mogelijk voorbeelden zoeken om te zeggen dat iets mooi, leuk, tof is. (Die jas is blits, cool, gaaf, heavy, hip, jofel, maf, mieters, te gek, vet, keinijg, de maks...)
-
Vraag of ze zelf jongerentaal gebruiken,
- Vraag of ze weten waarom jongerentaal gebruikt wordt
-
Vraag wat de accepteerbaarheidsgrenzen van jongerentaal zijn (Zouden je leerlingen Amsterdamse straattaal als `diesjlekker'= aantrekkelijke vrouw ; `diesjmottig'= onaantrekkelijke vrouw; `kraken'= ontmaagden... gebruiken of vinden ze dit over the top?)
-
Vraag je leerlingen de kenmerken van jongerentaal op te lijsten en telkens voorbeelden te geven.
b Confronteer ze dan met een artikel over jongerentaal. Laat de leerlingen daarna enerzijds de kenmerken van jongerentaal die ze zelf gevonden hebben aanvullen met `nieuwe' die in het artikel voorkomen en anderzijds het artikel met meer eigen voorbeelden illustreren.
c Maak de link naar sms-taal en chattaal.
Laat de leerlingen zoveel mogelijk kenmerken van sms-taal en chattaal zoeken.
Laat ze een kort artikel schrijven voor MAKS over sms-taal en chattaal (diverterend
De bokkensprongen van de taal - José Vandekerckhove 145
