EEN TEKST DIE KINDEREN VOOR ZICHZELF SCHRIJVEN KUN JE TOCH ZINVOL EVALUEREN
Ides Callebaut
Inleiding
Dit is het verhaal van de evolutie van mijn denken over evaluatie van teksten die leerlingen en studenten schrijven. Het is geen logisch verhaal, maar misschien is het herkenbaar en dus toch verhelderend. Toen ik een kleine veertig jaar geleden begon, evalueerde bijna iedereen opstellen door een cijfer te geven op vorm en inhoud. Bij de vorm speelden taal- en spelfouten de hoofdrol. De leerkrachten besteedden ook bij de verbetering de meeste aandacht aan die taal- en spelfouten. Ik had daar als leerling al een hekel aan en ik was niet van plan het als leerkracht ook op die manier te doen.
1 Teksten die je voor jezelf schrijft hoeven niet aan dezelfde eisen te voldoen als teksten die je naar iemand anders schrijft
Ik ontdekte het verschil tussen teksten die je voor jezelf schrijft en teksten die je naar iemand anders schrijft. Ik liet mijn leerlingen en daarna mijn studenten vaak opschrijven wat ze voelden, dachten en ervaren hadden. Mijn studenten van de lerarenopleiding deden dan op stage hetzelfde met hun leerlingen. Ik vond (en vind) dat heel zinvol. Al vlug kwam ik tot de vaststelling dat je dergelijke opstellen soms echt niet kunt aanpakken zoals de gewone opstellen. Als een leerling schrijft over dingen die voor hem heel emotioneel zijn, dan vind ik opmerkingen over spel- en taalfouten heel ongepast. Trouwens, als je voor jezelf schrijft, bepaal je toch zelf wat je goed vindt. Daar heeft een buitenstaander geen zaken mee. Er zijn immers teksten waaraan geen normaal mens een cijfer geeft en waarbij een normaal mens er niet aan denkt de fouten te onderstrepen. Ik vond dus dat dergelijke opstellen niet meer verbeterd hoefden te worden, maar dat de leerkracht er op een menselijke, meelevende manier op moest reageren. (Vind ik nog altijd.)
2 Teksten die je voor iemand anders in een concrete situatie schrijft, moeten wel degelijk in die situatie en o.a. bij die lezer passen
Toen ik besefte dat teksten die je voor jezelf schrijft een aparte didactische aanpak nodig hebben, zag ik eindelijk in dat teksten naar anderen ook een eigen didactische aanpak nodig hebben. Bij die teksten moet de schrijver immers wel degelijk rekening houden met zijn lezer, met zijn eigen bedoeling, met de omstandigheden... Kortom, met de hele communicatiesituatie. De schrijver doet het dus pas goed als hij goed
Een tekst die kinderen voor zichzelf schrijven kun je toch zinvol evalueren - Ides Callebaut 1 25
