Bundel 18
Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands
André Mottart
2005
208 pagina's
5.3 Adjectieven
In Heynderickx & Dieltjens (2004) hebben we aangetoond dat gradering van adjectieven een veelgebruikte methode voor het creëren van een hoera-sfeer is. Die gradering wordt met zowel trappen van vergelijking als graadadverbia en modificerende prefixen gerealiseerd. Zulke ingrepen zijn typisch voor wat Hoeken (1998: 172) "intens taalgebruik" noemt. In personeelsadvertenties is dit kenmerk opvallend minder aanwezig. Het veelvuldige gebruik van inherent positieve adjectieven verklaart ongetwijfeld die afwijking. In het voorbeeld staan de positieve adjectieven gecursiveerd.
Je hebt de capaciteiten en de juiste mentaliteit van een 'ondernemer' met belangrijke bevoegdheden binnen jouw werkgebied, waarbij je op een sublieme manier kunt omgaan met targets en stress. (Vacature, 2003-12-13)
Tabel 6 geeft een overzicht van de modificaties in 50 advertenties. Het merendeel ervan troffen we in de bedrijfsbeschrijvingen aan. Volgens Bowers (1963: 345 - geciteerd in Hoeken 1998: 174) is intens taalgebruik een weerspiegeling van de subjectieve houding van de zender tegenover zijn boodschap. Onderzoek door Hamilton et al. (1990: 345 - geciteerd in Hoeken 1998: 174) heeft aangetoond dat intensief taalgebruik meer effect heeft als de ontvanger de bron geloofwaardig vindt. Werkzoekenden zullen in de context van een personeelsadvertentie het bedrijf hoogstwaarschijnlijk als een betrouwbare bron beschouwen.
|
|
aan tal |
percentage |
|
comparatief |
94 |
15,79% |
|
superlatief |
21 |
36,84% |
|
bijwoord |
18 |
31,58% |
|
premodificatie |
9 |
15,79% |
|
|
57 |
|
Tabel 6: modificatie van adjectieven in 50 personeelsadvertenties (Vacature, 2003-1213)
5.4 Ontkenningen
Uit eerder onderzoek (Heynderickx & Dieltjens 2004) is gebleken dat bij het creëren van een hoera-sfeer ontkenningen zoveel mogelijk worden vermeden. Met een positieve formulering klinkt een boodschap immers positiever, eenvoudigweg omdat er wordt gezegd wat er wel kan in plaats van wat onmogelijk is (cf. Burger & De Jong 1997: 198). Zo'n overweging speelt ook hier een rol, want bedrijven willen zich bij potentiële kandidaten zo positief mogelijk profileren. Uit 50 personeelsadvertenties haalden we slechts negen negaties. Bovendien worden die gebruikt om de positieve toon te versterken: ze ontkennen een (voor de ontvanger) negatieve uitspraak.
De personeelsadvertentie - Sylvain Dieltjens & Priscilla Heynderickx 39
