De vaagheid en de artificiële hoera-sfeer staan diametraal tegenover de verwachtingen van de werkzoekenden (cf. grafiek 1). Zij willen concrete gegevens zodat ze doordacht en weloverwogen tussen verschillende vacante betrekkingen kunnen kiezen en hun slaagkansen zo juist mogelijk kunnen inschatten. Efficiënte informatie bespaart hun tijd, geld, energie en illusies. Geen mens heeft baat bij commerciële fraseologie, lege woorden en vage beschrijvingen. Gezien de minder positieve economische conjunctuur zouden bedrijven de werkzoekende geen luchtkastelen en geïdealiseerde plaatjes mogen voorschotelen.
7 Didactische mogelijkheden
Het tekstmateriaal is gemakkelijk te verzamelen: de personeelsbijlagen van sommige kranten worden gratis verspreid en van de websites van rekruteringsorganisaties en -bedrijven kunnen de personeelsadvertenties gewoon worden gedownload. Een personeelsadvertentie is beperkt qua omvang en tekst en kan volgens bepaalde criteria geselecteerd worden (bijvoorbeeld in functie van de interesse en het niveau van de groep).
Het vertrekpunt kan een uiteenzetting over de arbeidsmarkt en rekrutering zijn. Wat is een doeltreffende aanpak bij het zoeken van een baan, welke kanalen zijn er (bijv. gedrukte advertenties, internetsites, jobbeurzen, uitzendkantoren), wat komt er allemaal kijken bij een sollicitatiegesprek, enzovoort?
De personeelsadvertenties zijn op verschillende manieren te analyseren:
-
analyse van de communicatieve situatie: wie is de zender, hoe communiceert hij met de ontvanger, hoe worden 'slechte' kandidaten op een afstand gehouden, ...?
-
grafische vormgeving: wat is de meerwaarde van de illustraties, hoe waarheidsgetrouw zijn de afbeeldingen, wat is het effect van kleurgebruik, hoe worden er klemtonen gelegd, enzovoort?
-
kritische reflectie over de inhoud: welke precieze informatie wordt er gegeven, hoe interpreteer je de gegevens, welke van je vragen blijven onbeantwoord en dergelijke meer?
-
bespreking van het taalgebruik en de stijl: hoe werkt image building, welke talige ingrepen maken de stijl wervend, hoe correct is de taal, enzovoort?
De analyse kan ook vergelijkend gebeuren: de gedrukte advertenties worden dan naast andere teksten geplaatst. Zo kunnen commerciële strategieën worden blootgelegd door een vergelijking met echte reclameteksten of met de (meer zakelijke) berichten op bijvoorbeeld de VDAB-site.
Werken met en kritisch kijken naar personeelsadvertenties zijn activiteiten die uitstekend in een lessenreeks over solliciteren en werving passen. Ook door dramatische werkvormen en simulaties over solliciteren zullen de leerlingen een nieuwe en realistischere blik op de arbeidsmarkt werpen. Hoe schrijf je een sollicitatiebrief afgestemd op de personeelsadvertentie, hoe stel je een goede cv samen, wat zijn specifieke ver-
42 I De personeelsadvertentie - Sylvain Dieltjens & Priscilla Heynderickx
Bundel 18 | Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2005)
