taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 18 | Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2005)


Bijdrage: Literatuuronderwijs en emotionele intelligentie (Joop Dirksen)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Phileine groot gelijk dat ze stampij maakt?

Olga laat in 'Turks Fruit' van Jan Wolkers, haar kunstenaar in de steek; volgens hem doet ze dat, omdat haar moeder haar heeft opgestookt. Maar natuurlijk speelt er van alles (zoals ze veel later hem ook verwijt). Laat uw leerlingen de niet-geschreven afscheidsbrief van Olga schrijven, waarin ze duidelijk maakt waarom ze afknapt op hem.

Wat bezielt de 'beestenman'' in 'De rode strik', van Mensje van Keulen om z6 met zijn stiefkinderen om te gaan?

Laat Niesten, de zwijgzame tegenspeler van Bepol in 'De nieuwe man' van Thomas Rosenboom, eens aan het woord: wat zal hij te vertellen hebben over de manier waarop hij wordt 'geannexeerd'?

In al deze boeken (en nog vele andere, overal namelijk waar het perspectief een eenzijdige kijk op de verhaalwerkelijkheid oplevert) is het zinnig om een opdracht te geven die aanzet tot zich inleven in een verhaalfiguur. Natuurlijk doet iedere lezer dat al tot op zekere hoogte, maar het is nu eenmaal gemakkelijk om al lezende 'afstand' te bewaren. Een van de problemen op weg naar literaire competentie is juist vaak die afstand, dat onvermogen (soms ook de onwil!) om zich écht in te leven in de situaties waar men in het verhaal in verzeild raakt. Een van de eigenschappen van een 'compleet' lezer is dat hij de diepten van de menselijke geest kan aanvoelen, zich er niet van afwendt.

5 Besluit

Zo bezien is het geen enorme extra-taak voor de literatuurdocent om te werken aan de ontwikkeling van sociale vaardigheden, van de emotionele intelligentie van zijn leerlingen.

Iedere school die niet alleen rondom de Open Dag, maar het gehele jaar door de vorming van de leerlingen serieus neemt, zou er goed aan doen om serieus gebruik te maken van de mogelijkheden hiertoe die in en rondom de vaklessen, en met name dus de literatuurlessen geboden worden.

Bibliografie

Dirksen, J. (1995), Lezers, literatuur en literatuurlessen. Dissertatie KUN. Fiddelaers-Jaspers, R. (red.) (2003), Evenwichtig onderwijs. Samenspel tussen gevoel en verstand. Antwerpen/Apeldoorn: Garant.

Goleman, D. (1999), Emotionele Intelligentie.

Holland, N. (1975), The dynamics of literary response. New York:

Holland, N. (1988), The brain of Robert Frost. New York:

50 I Literatuuronderwijs en Emotionele Intelligentie - Joop Dirksen

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties