Bundel 18 | Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2005)
Bijdrage: Voetje voor voetje (Marleen Lippens & Fransien Vandermeersch)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
VOETJE VOOR VOETJE Marleen Lippens & Fransien Vandermeersch
Inleiding
In deze bijdrage geven we een voorbeeld hoe in het vak Nederlands een aantal vakoverstijgende eindtermen op een boeiende wijze aan bod kunnen komen. Literatuur is vanouds een belangrijke component (naast vaardigheden en taalbesehouwing) in het leerplan Nederlands. Literair lezen krijgt een bijzondere plaats omdat het het louter utilitaire overstijgt en taal hanteert in haar schoonheid, voorbij het functionele taalgebruik. Bovendien is het erg betekenisvol voor de persoonlijkheidsontwikkeling van de leerling. Je kunt vanuit 'reisverhalen' niet enkel literaire, maar ook tal van andere vakkenrakende opdraehten bedenken om leerlingen op een eigentijdse manier zelfstandig kennis te laten construeren. Door reisverhalen te lezen, komen de leerlingen in contact met andere plaatsen en culturen, wat de stap naar vakoverschrijdend denken vergemakkelijkt. Bovendien garandeert reisliteratuur een grote toegankelijkheid voor de leerlingen van de verschillende niveaus.
De vakoverschrijdende taken kun je zowel zelfstandig als samen met je collega's opnemen. Alle opdrachten vertonen een authentiek karakter dat aansluit bij de leefwereld van de leerlingen. Bovendien bieden de oefeningen ook mogelijkheden tot een gedifferentieerde aanpak op maat van de leerstijl van de leerling. Het eoncept achter de oefeningen is het competentieontwikkelend leren. De leerlingen moeten telkens hun kennis, vaardigheden, attitudes en persoonskenmerken inzetten om hun eindproduct te realiseren.Tot slot zie je hoe je in dit alles niet enkel het product, maar ook het proces zichtbaar maakt en kunt evalueren.
In het pakket opdraehten zijn enkele leerplandoelen voor versehillende vakken opgenomen. Bij elk takenpakket zijn er keuzemogelijkheden in de opdrachten en in de aanpak. In de lessenreeks zitten zowel gesloten als open opdraehten. Via een aantal verpliehte taken bereikt de leraar enkele basisdoelen voor het vak.
Afhankelijk van de opdracht kan de nadruk liggen op het ontwikkelen van burgerzin, gezondsheidseducatie of sociale vaardigheden. Deze laatste vakoverschrijdende eindterm komt ook door de werkvorm (het groepswerk) automatisch aan bod. Door de aanpak van begeleid zelfstandig leren krijgt de vakoverschrijdende eindterm leren leren de volle aandacht. In alle opdrachten zitten voldoende mogelijkheden om de nieuwe leervaardigheden (opzoek -, selectie - , verwerkings - en reflectievaardigheden ...) te ontwikkelen en eigen te maken.
Voetje voor voetje - Marleen Lippens & Fransien Vandermeersch 1 79
