Bundel 18 | Achttiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2005)
Bijdrage: Peer tutoring bij taalvaardigheidsonderwijs (Jordan Martens & Piet-Hein van de Ven)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
PEER TUTORING BIJ TAALVAARDIGHEIDSONDERWIJS Jordan Martens & Piet-Hein van de Ven
Inleiding
Het schrijfonderwijs in de bovenbouw van het Elzendaalcollege te Boxmeer was aanvankelijk nogal productgericht. Een paar keer per jaar schreven de leerlingen van havo en vwo een tekst voor een cijfer. De leerlingen werden geacht daartoe onderwezen kennis te gebruiken. De beoordeling (een cijfer) geschiedde voor 100% op basis van de ingeleverde tekst.
De sectie, vier docenten Nederlands, besloot bij de invoering van de tweede fase (1999) de nadruk meer op het schrijfproces te leggen. We wilden leerlingen meer inzicht geven in de manier waarop ze werkten en ze meer grip bieden op het waarom van hun succes of falen als schrijver. Leerlingen melden namelijk vaak dat ze niet goed wisten waarom hun tekst goed of niet goed was. Ook constateerden we als docenten dat leerlingen bij de ene opdracht wel raad wisten met het schrijfdoel en bij een andere opdracht weer niet. Er deugde dus iets niet aan ons onderwijs. We wilden schrijfonderwijs waarin we de leerlingen theorie aanboden uit de methode, theorie over de kernonderdelen als tekstdoel, tekstpubliek, tekststrueturen, tekstvorm, omvang en correcte spelling en stijl, maar ook theorie over genres als betoog en beschouwing. Die theorie zou dan leerlingen moeten helpen in een proeesgerichte benadering. We wilden dat leerlingen leren dat planning en reflectie van belang zijn, we wilden ze leren commentaar te geven en te verwerken. We wilden dit doen in een didactiek van samenwerkend leren, waarin leerlingen elkaar commentaar geven om vervolgens zelfstandig te beslissen over de verwerking van de door een klasgenoot geleverde feedback.
1 Peer response
We besloten een handleiding te schrijven waarin de leerlingen naast de aangeboden teksttheorie (uit Topniveau) duidelijk werd gemaakt welke stappen ze als schrijver moesten zetten om tot een eindproduct te komen. Elke leerling beoordeelde de eerste versie van een klasgenoot aan de hand van een controlelijst die aansloot op de door de leerlingen geleerde theorie. In de eerste versie van het schrijfdossier (2000-2001) was dat een checklist waarin de leerlingen ("ja/nee, want...." ) gedwongen werden te beargumenteren waarom ze positief of negatief tegenover tekstelementen stonden (zie bijlage 1). Die checklist werd een fiaseo. Leerlingen klaagden steen en been over de hoeveelheid checkpunten en de overlap ertussen. Na de correetie van drie dossieropdrachten per leerling coneludeerden we dat het belangrijkste doel, de leerlingen tot inzicht brengen in hun zwakke en sterke punten van het sehrijven, niet was gehaald. Te weinig leerlingen (ongeveer 20%) vertoonden duidelijke progressie bij hun tweede versie. Dat duidde op twee problemen. Het eerste: leerlingen konden geen goed com-
Peer tutoring bij taalvaardigheidsonderwijs - Jordan Martens & Piet-Hein van de Ven 1 89
