Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
Bijdrage: CombiList Team Training voor leerkrachten (Akke de Blauw & Resi Damhuis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
COMBILIST TEAM TRAINING VOOR LEERKRACHTEN Akke de Blauw en Resi Damhuis
Inleiding
Taalontwikkeling stimuleren is een vak. Kinderen ontwikkelen hun taalvaardigheid in interactie. Concreet betekent dit: in gesprekken. In gesprekken informeren we elkaar, denken we over dingen na, doen we ontdekkingen, leggen we verbanden, voeren we overleg. Naarmate kinderen actiever aan gesprekken deelnemen, verloopt hun taalontwikkeling beter. In het onderwijs zijn kinderen echter lang niet altijd actief betrokken in gesprekken. Hoe zorg je er als onderwijsgevende voor dat kinderen vaker en actiever in gesprek komen? Een training leerkrachtinteractievaardigheden ter stimulering van taalontwikkeling is de focus van deze bijdrage.
1 Aandacht voor mondelinge taal: vanaf voorschools de basisschool door
Stimulering van mondelinge taalontwikkeling bij jonge kinderen thuis en in de voor-en vroegschoolse periode is vanzelfsprekend. Maar hoe noodzakelijk is aandacht voor mondelinge communicatie als leerlingen eenmaal in de midden- en bovenbouw aangeland zijn en vlot kunnen lezen? Ook daar is die nodig, volgens ons, voor de mondelinge taalontwikkeling op zich èn ter ondersteuning van andere vakken.
Er zijn veel argumenten om in alle bouwen van het basisonderwijs aandacht te besteden aan mondelinge taalvaardigheid (zie ook NSSLC 2001; Snow e.a. 1998).
-
Mondelinge taalvaardigheid is belangrijk zowel op school als in de maatschappij. Kinderen die onder woorden kunnen brengen wat zij weten, die een goed gesprek kunnen voeren, kunnen beurtnemen in een discussie en zich kunnen presenteren voor een groep, hebben op school en in de samenleving een duidelijke voorsprong. Op school worden kinderen beoordeeld op wat ze zeggen en hoe ze het zeggen.
-
Mondelinge taalvaardigheid is de basis voor lezen en schrijven.
Om goed te kunnen lezen en schrijven – een spilfunctie voor schoolsucces en slagen in de maatschappij - moeten kinderen een solide mondelinge basistaalvaardigheid hebben. Al converserend komen kinderen achter de betekenis van woorden en uitdrukkingen en leren ze die gebruiken. Het zijn deze woorden die een brug vormen naar het begrijpen van teksten en naar het schrijven om te communiceren.
Kinderen ontwikkelen kennis over dingen, gebeurtenissen, mensen en ideeën die alles bij elkaar genomen hun wereld vormen. Deze kennis ontwikkelen ze door hardop te denken, vragen te stellen, naar anderen te luisteren, dingen te bespre-
CombiList Team Training voor leerkrachten - Akke de Blauw en Resi Damhuis I 1
