Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
Bijdrage: Van Floortje Bloem naar Inni Wintrop, Zes niveaus van literaire competentie (Theo Witte)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
VAN FLOORTJE BLOEM NAAR INNI WINTROP ZES NIVEAUS VAN LITERAIRE COMPETENTIE
Theo Witte 1
Inleiding
Het literatuuronderwijs kampt al geruime tijd met structurele problemen die vaak kunnen worden teruggevoerd op de gebrekkige aansluiting tussen de literaire competenties van leerlingen enerzijds en het aanbod van het literatuuronderwijs anderzijds.
Volgens docenten ondervindt ruim de helft van de leerlingen op het havo en vwo problemen met het begrijpen van literaire teksten. Leerlingen moeten voor hun doen niet alleen tamelijk veel literaire boeken lezen, maar moeten dat dikwijls doen op een andere manier dan ze willen en kunnen. Noch bij de keuze van de boeken voor de leeslijst, noch bij het leren begrijpen en waarderen ervan krijgen de leerlingen ondersteuning die is toegesneden op de problemen die ze zelf tijdens het lezen en bij de uitvoering van opdrachten tegenkomen. De meeste leerlingen hebben geen idee welke boeken voor hen geschikt zijn en voeren opdrachten uit die geen enkele betekenis voor hen hebben.
Niets is zo fnuikend voor de leesbevordering als literatuuronderwijs dat de leerling weinig voldoening geeft en vervreemdt van de eigen leeservaringen. Niet alleen leerlingen raken gefrustreerd, ook docenten raken minder gemotiveerd, omdat zij steeds meer moeite moeten doen om de leerlingen te interesseren en de kloof almaar groter dreigt te worden. Om deze impasse te doorbreken moet naar een didactiek worden gezocht waarbij leerlingen en docenten succes kunnen ervaren. Een goede aansluiting tussen de literaire competenties van de leerling en het literatuuronderwijs is daarvoor een noodzakelijke voorwaarde.
1 Onderzoek naar literaire ontwikkeling in het studiehuis 2
Er is erg weinig bekend over het literaire socialisatieproces van adolescenten en evenmin over de moeilijkheid van boeken en taken in een didactische context. Tegen de achtergrond van deze problemen ben ik in september 2000 een onderzoek gestart naar de literaire ontwikkeling van leerlingen in het studiehuis. De kern van het probleem is vervat in de volgende algemene onderzoeksvraag:
Van Floortje Bloem naar Inni Wintrop - Theo Witte 1129
