Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
Bijdrage: Kamishibai!? Een didactisch middel voor meer taalvaardigheid en taaplezier (Hilde van den Bossche)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
KAMISHIBAI !?
EEN DIDACTISCH MIDDEL
VOOR MEER TAALVAARDIGHEID EN TAALPLEZIER
Hilde van den Bossche
Inleiding
Kamishibai is Japans verteltheater: het komt van kami (papier) en shibai (drama). Het diende voornamelijk om snoep te verkopen. Een verteller reed rond met de fiets en verkocht eerst snoep. Op de doos met snoep bevond zich een minitheatertje waarrond de kinderen zich verzamelden om het verhaal goed te kunnen volgen. Wie veel snoep kocht, mocht vooraan zitten, wie minder snoep kocht, zat meer achteraan. Daarna werd een spannend verhaal in episodes verteld, uiteraard stopte de episode op een spannend moment waardoor de kinderen de volgende keer weer snoep moesten kopen om een goede plaats te hebben bij het vervolg van het verhaal. Het geheel doet een beetje denken aan de middeleeuwse vertellers op markten.
1 Waarom voor kamishibai kiezen in een lerarenopleiding?
Bij het opzetten van een taalbeleidsplan in 2004-2005 in het derde jaar van de lerarenopleiding primair onderwijs gingen studenten aan de slag met 'Dertien doelen in een dozijn'. Dit is een referentiekader voor taalcompetenties van leraren in Nederland en Vlaanderen en laat zien welke 'talige rol' leraren in het primair en voortgezet onderwijs hebben en hoe ze daarop voorbereid kunnen worden. De studenten gebruiken het voor zelfreflectie.
Uit de zelfreflectie van de studenten kwam naar voren dat ze een aantal vaardigheden nog niet bezaten en dat ze inzagen hoe belangrijk goed vertellen is voor een onderwijzer. Ze wilden graag hulp voor dat vertellen omdat ze dat nog een beetje eng vonden. Ze voelden zich behoorlijk 'bloot' en hielden het daarom dikwijls maar bij 'voorlezen'.
Rond diezelfde tijd was er in het eerste jaar een namiddag kamishibai als alternatief voor een namiddag poëzie. Doel was bij losse platen (kunstreproducties) zelf een verhaal verzinnen. De namiddag werd verzorgd door ABC-studio (1). Deze studio wil een ode brengen aan de orale verteltraditie, wil het visuele en het narratieve verbinden en op een speelse manier aan leesbevordering werken. De studenten waren erg enthousiast maar ook wat angstig en stelden zelf vast dat hun vertelvaardigheden niet erg goed zaten.
Kamishibai !? - Hilde Van den Bossche 13
