Door zelf met een taalbeleidsplan bezig te zijn zag ik voor het eerst bewust een leerlijn in de opleiding:
1 In het eerste jaar is vertellen één van de eerste doeopdrachten in de cursus Nederlands en in de cursus taalvaardigheid, het is ook één van de eerste stageopdrachten.
2 In het tweede jaar werken de studenten bewuster aan leesbevordering binnen de cursus Nederlands en de stage.
3 In het derde jaar is het vertellen een soort afsluitmoment van de cursus Nederlands. De cirkel wordt gesloten.
2 Het gebruik van kamishibai
Bij kamishibai wordt een theatertje gebruikt, een miniversie van een soort poppenkast. Het zijn eigenlijk twee platen op een plank genageld. In die platen zit een gat en daartussen kunnen de vergrote en gelamineerde platen worden geschoven. Zelf heb ik aan de voorkant een soort gordijnroede bevestigd zodat gordijntjes kunnen worden open- en dichtgeschoven. Bij ABC-studio gebruiken ze een plaat waarop een soort gordijn is geplakt dat wordt geschoven. Er bestaat ook een versie bij de Brusselse begeleidingsdienst van Werner Schrauwen maar die is groter en kan daar worden geleend. Wie zelf een theatertje wil bouwen, kan de nodige informatie en bouwplannen vinden op www.abc-web.be/kamishibai.
Er zijn twee manieren waarop je kamishibai kunt gebruiken:
1 Start vanuit een prentenboek.
Voordeel: er is een bestaande tekst die een veilig kader biedt, de prenten bieden houvast en je kunt je als verteller voorbereiden. Er is plaats voor zinvol overleg: welke prenten ga je wel en niet gebruiken om het verhaal te vertellen? Blijft de vertelling dicht bij het oorspronkelijke verhaal of niet? De tekst die je wilt vertellen, kun je uitschrijven en op de achterkant van de platen kleven zodat je iets hebt om op terug te vallen.
2 Start vanuit losse prenten (bijvoorbeeld reproducties van schilderijen).
Voordeel: er is geen vooraf bepaald verhaal, iedereen kan zijn eigen inbreng hebben. Er is plaats voor zinvol overleg over prenten en tekst waardoor een veilig vertelkader kan ontstaan. Ook hier kan je je als verteller voorbereiden en eventueel de tekst op de achterkant van de gebruikte prenten zetten.
3 Kamishibai op HSN
Tijdens de sessie op HSN 19 kregen de deelnemers een prentenboek en bijna alle prenten van die prentenboeken (vergroot en gelamineerd) en gingen ze aan de slag met volgende opdracht:
Zet met het materiaal een vertelmoment op poten. Evalueer daarna het proces en
14 1 Kamishibai !? - Hilde Van den Bossche