Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
Bijdrage: CombiList Team Training voor leerkrachten (Akke de Blauw & Resi Damhuis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
inzicht en kennis komen: waar vinden aardbevingen plaats en waarom juist daar? Je inventariseert alle argumenten op een grote flap, met die twee kolommen. En je bespreekt met de kinderen van welke argumenten ze zeker zijn en welke nog gecontroleerd moeten worden. Dat is dan een vervolgactiviteit voor de leerlingen. (Uit: Segers, Damhuis & Droop 2006.)
2. Een tweede weg om kinderen vaker in goede gesprekken te betrekken, is verandering aanbrengen in de activiteiten die een leerkracht in de groep toch al uitvoert. In heel veel activiteiten in het onderwijs zouden leerkrachten meer gelegenheid tot interactie kunnen scheppen. Wanneer het lukt gesprekken bínnen die activiteiten taalverwervingsgerichter te maken, wordt kinderen meer kansen geboden voor taalontwikkeling. Voor hoe leerkrachten en leidsters dit aan kunnen pakken hebben we een handreiking ontwikkeld: CombiList.
4 CombiList: handreiking voor taalontwikkeling via interactie
Om te kunnen zorgen voor goede gesprekken, moeten beroepskrachten (leren) reflecteren op het gedrag van kinderen in gesprekken en op hun eigen interactiegedrag. Daartoe is de handreiking ontwikkeld: CombiList, een instrument voor taalontwikkeling via interactie (Damhuis, de Blauw & Brandenbarg 2004a). List staat voor Leerkrachtlnteractievaardigheden voor de Stimulering van Taalverwerving. Combi verwijst naar de combineerbaarheid met alle mogelijke didactische aanpakken, c.q. methodes. CombiList richt de aandacht op vijf elementen die van belang zijn willen kinderen profiteren van gesprekken voor hun taalontwikkeling.
-
Een veilig klimaat. Kinderen communiceren als de omgeving (de mensen en de situatie) bekend, vertrouwd en stimulerend is.
-
Taalaanbod. Taalverwervende kinderen hebben aanbod en ondersteuning nodig om uit hun woorden te komen. Volwassen taalgebruikers laten kinderen horen hoe je iets onder woorden brengt. Ze geven ongemerkt en al converserend voorbeelden die de taalverwervers kunnen overnemen.
-
Kinderen ruimte bieden voor inbreng in het gesprek. Kinderen die taal leren hebben oefening nodig en vooral ook de gelegenheid om te proberen zoveel mogelijk zelf hun intenties te verwoorden.
-
Inhoudelijk aansluiten. Gesprekken duren langer en zijn leerzamer voor taalverwervende kinderen als de volwassen taalgebruiker zich begrijpend en stimulerend opstelt en als de volwassene doorgaat op wat het kind aandraagt.
-
Feedback. Taalverwervers moeten weten of wat zij zeggen juist is. Bij voorkeur geven volwassen taalgebruikers impliciete correctie op wat kinderen zeggen en hoe ze het zeggen.
CombiList is een checklist en tegelijk observatielijst die is opgebouwd uit de volgende categorieën: (1) voorwaarden voor een gesprek, (2) taalaanbod en communicatie, (3) ruimte scheppen voor actieve deelname, (4) kwaliteit van de inhoud stimuleren en (5) feedback. Deze categorieën zijn uitgewerkt in concrete gedragingen in het gesprek
4 I CombiList Team Training voor leerkrachten - Akke de Blauw en Resi Damhuis