Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
Bijdrage: CombiList Team Training voor leerkrachten (Akke de Blauw & Resi Damhuis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
van kinderen en van onderwijsgevenden. Er worden zestien gedragingen waarmee kinderen in een gesprek hun taal kunnen ontwikkelen gekoppeld aan zestien gedragingen van de volwassene die taalontwikkeling bevorderen. Zo ontstaan er twee gekoppelde lijsten, de kind-lijst en de leidster/leerkracht-lijst. Deze gedragingen zijn verwerkt tot een Checklist voor onderwijsgevenden.
In de onderwijspraktijk is vooral aandacht nodig voor categorieën 3 en 4, die met de taalproductie van kinderen te maken hebben. Daar geven we een paar voorbeelden van.
|
Enkele onderdelen uit de CombiList-Checklist: de koppeling van items |
|
Deel A: Het taalverwervende kind |
Deel B: Leidster/leerkracht stimu-
leert taalverwerving |
|
3. Neemt actief deel aan het gesprek |
3. Ruimte scheppen voor actieve deel-
name aan het gesprek |
|
a. neemt de gelegenheid te baat om
zelf iets te zeggen
e. geeft uitgebreide antwoorden op |
a. ik laat stiltes vallen
e. ik stel zonodig open en uitnodi- |
|
mijn open vragen |
gende vragen |
|
4. Draagt inhoudelijk bij aan het |
4. Kwaliteit van de inhoud stimule- |
|
gesprek |
ren |
|
a. gaat door met het uiten en ver- |
a. gaat door op de inhoud van wat |
|
woorden van intenties |
het kind zegt |
|
d. gaat door op de aangereikte |
d. breidt inbreng van het kind inhou- |
|
inhoud |
delij k uit |
Met behulp van de Checklist kunnen leerkrachten direct zien op welke punten zij hun eigen gedrag kunnen veranderen teneinde kinderen meer kansen voor taalontwikkeling te bieden.
De Checklist is een zelfevaluatielijst voor leidsters en leerkrachten. Hij bevat een selectie van leerkracht-interactievaardigheden. Uit een eerdere lijst van veertig vaardigheden (Damhuis e.a. 2001) zijn die vaardigheden gekozen die ten eerste het sterkste de interactie kunnen ombuigen naar taalverwervingsgerichte gesprekken en ten tweede het meest vernieuwend zijn voor de onderwijspraktijk. Om die redenen krijgen vaardigheden die met name taalproductie van kinderen stimuleren, veel aandacht. Dit zijn de categorieën 'ruimte scheppen' en 'inhoudelijke kwaliteit' die respectievelijk vijf en vier vaardigheden bevatten. De categorieën 'voorwaarden' en 'taalaanbod' bevatten elk twee onderdelen en 'feedback' heeft er drie. Dit zijn immers vaardigheden die al flink in het onderwijs zijn doorgedrongen.
CombiList Team Training voor leerkrachten - Akke de Blauw en Resi Damhuis 15
