Deelnemers stellen voor zichzelf een oefenplan op en leren werken met de checklists voor kindgedrag gekoppeld aan eigen gedrag. Deze oefening gaat gepaard met klasconsultaties en individuele feedback. Via coaching op de werkvloer krijgen deelnemers concrete, op hun dagelijkse praktijk en specifieke omstandigheden afgestemde, aanwijzingen voor veranderingen in hun interactiegedrag.
Het volgende voorbeeld illustreert hoe een leerkracht, zich bewust van haar interactiegedrag, probeert dit te veranderen. TOPS worden in de training gebruikt om aan te geven wat de leerkracht volgens CombiList toepast. TIPS geven aan waar of hoe zij een CombiList-vaardigheid nog zou kunnen verbeteren.
Voorbeeld: Zaklamp
Het begin:
Noortje is leerkracht in groep 1-2. Ze heeft bij haar eerste video-opname het volgende aangegeven: "De werkvorm is bedoeld om de kinderen veel aan het woord te laten, maar ik ben degene die nog steeds het meest aan het woord is..." Haar leerpunt:
Ze probeert nu in gesprekken minder gauw zelf een vraag te stellen, en kinderen te laten doorpraten, zonder meteen zelf de beurt weer te nemen. Op weg met veranderingen:
Noortje heeft in de 'woorddoos' een voorwerp verstopt. Ze nodigt de leerlingen uit te raden wat het is. Het is dit keer een zaklamp. Zakaria neemt dan initiatief om over zijn eigen zaklamp iets te zeggen.
Zakaria: Ik heb die hier.
Noortje: Je hebt hem meegenomen! Doet de jouwe het?
TOP: gaat in op inhoud; breidt inbreng van het kind inhoudelijk uit. TIP: ze had kunnen stoppen na 'je hebt hem meegenomen'; of ze had een meer open vraag kunnen stellen in plaats van een ja/nee-vraag.
Zakaria: Hij, de batterijen zijn op.
TOP: antwoord, ruimer dan ja/nee, omdat Noortje niet meteen inspringt. Z. gaat door met zijn intenties te verwoorden.
Noortje: O0000h. Net als bij deze.
TOP: luisterrespons + inhoudelijke uitbreiding in vorm van een bewering.
Zakaria: Hij ken ook open, maar de lamp is kapot.
TOP: initiatief gelegenheid dankzij bewering van N.; Z. neemt gelegenheid en gaat door met zijn intenties te verwoorden.
(Uit: Damhuis e.a. 2004b, p. 144)
CombiList Team Training voor leerkrachten - Akke de Blauw en Resi Damhuis 17
Bundel 19 | Negentiende conferentie Het Schoolvak Nederlands (2006)
