taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 259 van 304  | volgende pagina »
naar een andere pagina

12. De cultuur van het lezen

In zijn bestseller De schaduw van de wind (La sombra del viento, 2001) gaat Carlos Ruiz Zafón van die paradox zelfs uit.4 Daniel Sempere ontdekt in hartje Barcelona een mysterieuze bibliotheek: 'het Kerkhof der Vergeten Boeken'. Hij kiest er, lukraak, het laatste exemplaar van een roman door de hem onbekende Julián Carax. Dat verandert zijn leven, omdat hij geïntrigeerd raakt door wat dit boek voor mensen heeft betekend. Mentaal gaat hij bewegen in een wereld die hem vreemd was, terwijl het boek hem, via contacten en onderzoek, naar zelfwording en herkenning leidt. Ik zeg het wat mooi, want dat 'literaire' motief had sterker kunnen zijn. Maar Sempere plaatst een verhaal uiteindelijk weer in zijn ontstaanscontext, speurt naar auteur en genese, historiseert; terwijl hij de inzichten ook actualiseert en om hun relevantie naar zich toehaalt. Die wisselwerking laat de 'literatuur' toe om richting en zin aan zijn leven te geven, een postmodern accent.

Historiseren of actualiseren: de discussie is bekend. Brengen we de leerling bij de tekst of de tekst bij de leerling?5 Compromis ligt voor de hand. Toch wil ik in deze reflectie verder gaan. Ik vraag me namelijk af of we het niet harder moeten spelen. Ik pleit voor een 'confronterende benadering'.

Op HSN Rotterdam pikte ik documentatie op over www.dichtvorm.nl. Dicht/vorm brengt twintig animatiefilms, met docentenhandleiding, over Nederlandse gedichten: een geslaagd initiatief. U mag wat ik hier verder mee doe dan ook niet zien als kritiek op dit project, integendeel. Ik wil alleen, met hetzelfde materiaal en via eenvoudige ingrepen, een ander effect bereiken. Ik opteer voor het Egidiuslied.

Bondig samengevat is de opzet van Dicht/vorm als volgt. (6)

1. De klas bekijkt tien films (samen ong. 25 min.); leerlingen kiezen er één uit, individueel of per twee.

2. Les over animatiefilm en –geschiedenis.

3. Les over de tien gedichten. De leerlingen werken daarna een literatuuropdracht af bij de tekst van hun keuze: informatie zoeken op het internet.

4. Les over de beeldende kunst waar de films gebruik van maken. De leerlingen zoeken voorbeelden.

5. Presentaties, mondeling of via werkstukjes; evt. beoordeling.

De taken komen vooral neer op lezen over'.

Waarom discussieert men over de vraag of Egidius zelfmoord pleegde? Zijn er bij de Vlaamse Primitieven ook grappige dingen te vinden?

4   Carlos Ruiz Zafón, De schaduw van de wind [vert. Nelleke Geel]. Utrecht: Signature, 2004.

5 Jan Uyttendaele, 'Historiseren—actualiseren: en/of? En of !' In: Johan van Iseghem (ed.). Ridders in de pc. Middelnederlandse literatuur in de les van 2006 Leuven: Academische Lerarenopleiding Nederlands, 2006, 2-6. Vanaf midden november 2006 beschikbaar op www.arts.kuleuven.be/alo-n

6   Sibylla Breimer e.a. Docentenhandleiding Dicht/vorm Klassiekers. Utrecht: il Luster Producties, 2005, 8-9.

259

1