Bundel 21 | Eenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands (2007)
Download deze volledige bundel in PDF-formaat »
Bijdrage: Informatie zoeken op internet met webquests (Mienke Droop & Tijs Kleemans)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »
1. Primair onderwijs
opdrachten, bijvoorbeeld voor het maken van werkstukken en spreekbeurten, maken zij in toenemende mate gebruik van internet. Boeken worden steeds minder gebruikt. Hoewel kinderen in toenemende mate internet gebruiken als informatiebron, wordt er in het onderwijs nog maar weinig systematisch gebruik van gemaakt (Kuiper 2007; ten Brummelhuis, 2006). Leerkrachten laten leerlingen wel eens iets opzoeken op het internet, maar gerichte instructie ontbreekt vaak, terwijl het gebruiken van de juiste zoektermen, het selecteren van de juiste informatie en het integreren tot een geheel complexe cognitieve vaardigheden vereisen die kinderen in onderwijssituaties kunnen ontwikkelen en nodig hebben. Uit een reviewstudie van Kuiper, Volman, & Terwel (2004) blijkt dat veel leerlingen deze vaardigheden nog niet beheersen. Hoe kunnen kinderen die vaardigheden op school leren? Verschillende onderzoekers pleiten voor een geïntegreerde aanpak: het leren zoeken naar informatie op internet zou moeten worden ingebed in het curriculum tijdens reguliere activiteiten, zodat zoekopdrachten betekenisvol zijn (Kuiper, et al., 2004; Lazonder, van der Meij, & de Vries, 2000, Segers & Blijleven, 2004).
Het Expertisecentrum Nederlands heeft een aanpak ontwikkeld waarin aandacht is voor taal, zaakvakken en ICT. Het zoeken naar informatie op internet komt daarin op gestructureerde wijze aan bod door het maken van webquests. Deze werkwijze is op de cd-rom Taal en zaakvakken met webquests (Segers, Damhuis, & Droop, 2006) voor leerkrachten in beeld gebracht. Webquests zijn gestuurde zoekopdrachten op het internet (Dodge, 1995). Het gaat in dit project niet alleen om het op een zinvolle manier inzetten van ICT in het onderwijs, maar ook om de integratie van taal- en zaakvakonderwijs. Taal speelt een belangrijke rol bij de kennisverwerving in de zaakvakken. Nieuwe kennis en informatie wordt door middel van mondelinge en schriftelijke taal overgebracht en verworven. Leergesprekken over nieuwe onderwerpen, het lezen van teksten en het schrijven van werkstukken doen een sterk beroep op de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van leerlingen. Taalvaardigheid en zaakvakken zijn dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden en expliciete aandacht voor taal en de manier waarop leerlingen door taal kennis verwerven is daarom noodzakelijk (zie ook Van Beek & Verhallen, 2004). De leeromgeving van de webquest biedt een mogelijkheid tot integratie van vak- en vaardigheden.
In deze presentatie demonstreren we de werkwijze de cd-rom Taal & zaakvakken met webquests en de manier waarop die in het curriculum geintegreerd kunnen worden. Daarnaast gaan we in op de resultaten van twee kleinschalige studies naar de effecten van taakkenmerken van webquests op leerwinst bij kinderen in het basisonderwijs en in het speciaal basisonderwijs. In het onderzoek is onderscheid gemaakt tussen webquests met open geformuleerde zoekopdrachten en webquests met gesloten zoekopdrachten. Beide studies laten een positief effect zien van de open zoekopdrachten.
21
