Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 22 | Tweeëntwintigste Conferentie Het Schoolvak Nederlands (2008)

Download deze volledige bundel in PDF-formaat »

Bijdrage: Van biezenstekkers, rijke luizen en lieden op de dool. 19de-eeuwse teksten in de klas (Johan van Iseghem)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Recognized HTML document

TWEEËNTWINTIGSTE CONFERENTIE HET SCHOOLVAK NEDERLANDS

5. Genrebepaling Opdrachten: onderzoek:

  • menselijke relaties (Baaske-Mele / de burgemeester-de anderen / man-vrouw);

  • mens / natuur (de storm, de overstroming, de dieren in het huis);

  • de onmacht, het boosaardige, de chaos;

  • het lugubere, culminerend in de moord;

  • het penibele leven van de kleine man, speelbal van het lot;

  • bepalende factoren: genetisch (‘la race’, Andrie?), ‘le moment’ (overstroming), sociaal milieu;

  • overstijgt Mele de determinatie? Wint ‘de’ vrouw? Genderproblematiek speelt mee;

  • de climax: het oplichten van het oog, de moord en het tumult: simultaan.

Ruwe inhoud, Vlaamse taal, dialogen ‘realistisch’-dialectisch, maar esthetiserend in de vertellende en beschrijvende delen. (Vgl. Nederland: Lodewijk van Deyssel: naturalisme – ‘sensitivisme’). Realisme en stilering gaan hand in hand.

Belangrijk

Een gemeenschappelijk punt van de naturalisten is ‘hun taalhandeling’: natuurgetrouwe dialogen (fonetische weergave van de spreektaal) en woordkunst (neologismen, synesthesieën, tot werkwoorden omgevormde bijvoeglijke naamwoorden, opeenhoping van tegenwoordige deelwoorden) (Van Bork en Laan 1886: 137). ? verband met taalbeschouwing Nederlands.

6. Uitbreiding

  • Het tafereel heeft iets ‘kosmisch’, ‘bijbels’: de vlucht van de dorpelingen lijkt een volksverhuizing, de overstroming heet ‘zondvloed’, de vernieling is apocalyptisch, het begin gaat over licht en donker, gezichten die ‘te voorschijn’ komen uit duisternis, vuur (kachel, kolen, laai, gloei, rood, oog) versus water (Schelde).

  • Historiserende verbanden: wat leren we over de levensomstandigheden, de levensorganisatie van toen?

  • De tekst versus verwante visies in de plastische kunsten.

  • De schoonheid van een mesthoop? ➞ actualisering: reacties op P. Mennes, D. Verhulst, etc.

170