Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 22 | Tweeëntwintigste Conferentie Het Schoolvak Nederlands (2008)

Download deze volledige bundel in PDF-formaat »

Bijdrage: De kracht van emoties en attitudes bij meertalig opgroeiende kinderen (Hilde De Smedt)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Recognized HTML document

TWEEËNTWINTIGSTE CONFERENTIE HET SCHOOLVAK NEDERLANDS

Het doel van deze sessie is het kijken naar de band tussen taalleren en emotie/attitude om zo tot een beter begrip van leerlingen in een meertalig leerproces (successief of additief) te komen en om een betere ondersteuning van het leerproces te realiseren waarbij methodes en werkwijzen optimaal renderen.

Voor mensen die met anderstalige kinderen werken, is dit zeker niet helemaal nieuw. Iedereen voelt ergens wel aan dat de manier waarop je een taal benadert het leerproces mee kan beïnvloeden. Toch hebben we vaak te weinig inzicht in de manier waarop dit werkt en hoe sterk dit proces wel is.

We verwijzen in deze sessie naar heel wat auteurs die zowel vanuit antropologische, psychosociale als taalkundige achtergrond het thema benaderen.

Na het aflijnen van een aantal begrippen, focussen we op de wijze waarop emoties en attitudes het leerproces positief en/of negatief kunnen beïnvloeden. Dit proces blijkt onlosmakelijk verbonden met het begrip ‘motivatie’. Attitudes beïnvloeden de motivatie en op deze wijze het gedrag. We bekijken van naderbij hoe taalattitudes het leerproces beïnvloeden en we maken hierbij het onderscheid tussen meerderheidstalen en minderheidstalen.

Gibbons en Ramirez (2004) gaan in op de impact van attitudes en overtuigingen bij minderheidsgroepen. Iedereen ontwikkelt attitudes en overtuigingen ten aanzien van de talen die men spreekt en dit kan het taalleren en het taalbehoud beïnvloeden. Deze houdingen ontwikkelen zich in interactie en zijn als dusdanig geen vaststaand gegeven. Vooral bij minderheidstalen zal de invloed van de houding tegenover de taal en de gemeenschap – zoals trots, geloof in behoud – een rol spelen. De meerderheidstaal kan vaak niet verworpen worden omdat ze een vereiste is voor het functioneren in de maatschappij. Toch kunnen ook hier attitudes een rol spelen. Ten slotte zal ook de houding tegenover meertaligheid en multiculturaliteit een invloed hebben. We bespreken de verschillende aspecten (dimensies) van attituden en taalleren. Om de kracht van dit gegeven beter te begrijpen, bekijken we het sociaal-psychologisch model van Lambert. Dit alles illustreren we met voorbeelden uit de eigen ervaring.

Een theoretisch kader rond taal, emotie en attitude is mooi, maar als leerkracht willen we er natuurlijk ook mee aan de slag kunnen. In deze bijdrage bekijken we ten eerste hoe we meer inzicht kunnen verwerven in de emoties en attitudes van leerlingen via eigen observaties, via gesprekken met ouders en natuurlijk via de kinderen zelf. Ten tweede bekijken we enkele instrumenten die ons kunnen helpen om echt met deze emoties en attitudes aan de slag te gaan. We maken even kennis met de volgende materialen:

• Thuis spreek ik ook: Een bundel met 20 uitgewerkte activiteiten voor het speels en leerzaam omgaan met verschillende (thuis)talen voor basisonderwijs en georganiseerde vrijetijdsmomenten.

294