Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 22 | Tweeëntwintigste Conferentie Het Schoolvak Nederlands (2008)

Download deze volledige bundel in PDF-formaat »

Bijdrage: Natuurlijk Schrijven. Onverschillige leerlingen worden bevlogen schrijvers (Marleen Claessens)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Recognized HTML document

10. Taalvaardigheid

Omdat schoolmethodes mij geen zinvolle oefenstof boden voor bovengenoemde scenario’s, heb ik in de loop der jaren zelf oefeningen ontwikkeld voor lessen rond zakelijk schrijven. Samen vormen ze een schrijfbenadering: Natuurlijk Schrijven.

2. Zakelijk Schrijven vanuit eigen ervaringen

Het uitgangspunt van Natuurlijk Schrijven is eenvoudig: mensen schrijven omdat ze iets willen zeggen. Dus leren de studenten schrijven zoals ze als kinderen leerden lopen en praten: omdat er voor hen een aanleiding in het dagelijkse leven is. Geïnspireerd door de Natuurlijke Methode van Célestin Freinet en door Taalvorming (zie: www.taalvorming.nl) haak ik in op de expressieve en communicatieve behoefte van studenten en laat ik hen onder woorden brengen wat ze voelen, denken en waarnemen en aan anderen willen vertellen. Eerst wordt frank en vrij geschreven; pas daarna worden klasgenoten als lezers ingeschakeld en wordt de theorie geraadpleegd. (Zie voor reacties en teksten van studenten: Claessens 2008.)

In de oefeningen leren studenten zichzelf tijdens het schrijven twee vragen te stellen:

  1. Staat er precies wat ik bedoel?

Hiervoor duiken ze in hun ervaringen (“Proef! Ruik! Voel!”) en beschrijven ze die zo precies mogelijk.

  1. Wat zal de lezer ervan vinden?

Om de lezer te leren kennen, worden ze de lezer, als in een rollenspel: “kruip in de huid van je lezer”; “Schrijf in ik-perspectief: wat denk ik? Wat voel ik? Heb ik het druk? Jeukt mijn neus?” Tekstconventies en contextanalyses komen aan bod, soms als nabespreking, soms in de vorm van herschrijfoefeningen (bv. “Je bent lezer van je eigen verzoekbrief: bedenk vijf smoezen om er niet op in te gaan”).

  1. Een oefening maken

  2.  

    Om tot zo’n schrijfoefening te komen, stel ik mezelf altijd drie vragen:

     

    1. Wat is nou eigenlijk precies de functie van de te leren tekstsoort; m.a.w. wat is de intentie achter de schrijfhandeling?

    Ik verleg de focus daarmee van de tekst – die versteende communicatieve handeling – naar de schrijfhandeling zelf.

    Voorbeeld: waarom moeten studenten een rapport kunnen schrijven? Omdat ze verantwoording moeten afleggen.

    10

    325