Doorzoek alle bundels


Bundel 23 | Drieëntwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands (2009)

Bijdrage: Nederlands. Een taal bij andere vakken dan? (Ingrid Evers, Ingar Sustrunck & Piet-Hein van de Ven)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Recognized HTML document

9. En verder nog...

pilots opgezet: één met betrekking tot ‘Nt2’ en één over ‘taalgericht vakonderwijs’. In de Nt2-pilot komen zaken aan bod zoals taalverwerving en taalontwikkelende didactiek, de problematiek van schooltaal en thuistaal en de didactiek van woordverwerving.

4.1 Binnen het voortgezet onderwijs

We concentreren ons hier op de pilot taalgericht vakonderwijs, die we uitvoeren met de bovenbouw van een school voor voortgezet onderwijs. Die school is bezig een lees-en schrijfcentrum op te zetten. Er is een digitale leeromgeving met omschrijvingen, kenmerken en voorbeelden van genres zoals ‘betoog’, ‘beschouwing’, ‘verslag’, etc. Het is de bedoeling dat zowel leerlingen als leraren hier gebruik van gaan maken. We analyseerden opdrachten van diverse schoolvakken, die leerlingen aanzetten tot het schrijven van teksten of het geven van mondelinge presentaties. Daarbij is ingegaan op de in die opdrachten ‘verborgen’ visie op spreken en schrijven, de veronderstelde genrekenmerken en op de ook vaak impliciete didactiek (vgl. Smidt 2008). Ook is aandacht besteed aan de proces- en productgeoriënteerdheid bij het schrijven én aan de verschillende vormen van feedback (Mottart e.a., te verschijnen). Parallel daaraan wilden we de leraren confronteren met die problematiek. Alle leraren geven hun leerlingen praktische opdrachten, die uitmonden in schriftelijk werk. We hebben die docenten elkaars opdrachten laten lezen en met elkaar laten bespreken. De ervaringen leidden tot verbeterde schrijfopdrachten. Die opdrachten blijken duidelijker voor leerlingen en docenten. Mede op basis van die ervaringen probeert men tot een schoolbreed werkstukkenbeleid te komen en tot overeenstemming in de gehanteerde begrippen voor schrijfproducten.

4.2 Binnen de lerarenopleiding

Op basis van de eerstegraads pilots zijn voor de universitaire lerarenopleiding in Nijmegen (ILS-RU) twee keuzemodules ontwikkeld, één over ‘Nt2’ en één over ‘taalgericht vakonderwijs’, die openstaan voor de leraren-in-opleiding van alle schoolvakken. Op basis van praktijkvoorbeelden in filmpjes, transcripten en een onderliggend theoretisch kader onderzoeken de lio’s de rol van taal in hun eigen lespraktijk. Zo wordt in de module ‘taalgericht vakonderwijs’ aandacht besteed aan de rol van taal bij het leren (Vygotsky 1986 ; Bruffee 1986 ; Mercer 2008). We besteden aandacht aan vormen van klasseninteractie en de daarmee verbonden opvattingen van docenten over onderwijzen, leren, leerlingen, kennis, etc. (van der Aalsvoort & van der Leeuw 1992; Nystrand e.a. 1997). De didactiek van vaktaalwoorden en vakspecifieke redenering worden behandeld aan de hand van onder meer Vollmer (2006). En er wordt nadrukkelijk ingegaan op de transferproblematiek (Mottart e.a., te verschijnen).

287

9