Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 27 | Zevenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands (2013)

Bijdrage: Competentie door competitie: schooldebatteren in de praktijk (Sander van der Stok & Rob Honig)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

4. Mbo/secundair beroepsonderwijs

als docent zelfverzekerd, consistent en constructief feedback kunt geven op debatten speelt op alle niveaus en komt aan de orde. Daarbij wordt niet uitgegaan van een ideaal schooldebat, maar van het rommelige debat zoals dat in de concrete lespraktijk meestal plaatsvindt.

Wat willen we de mensen die naar onze presentatie komen graag meegeven? Niet zozeer de details van debatformats of werkvormen, alswel inzicht in de didactische principes die aan het succes van schooldebatteren ten grondslag liggen. Wij noemen een aantal voorbeelden.

Waarom werkt het goed om leerlingen niet over hun eigen mening te laten debatteren, maar hen een standpunt te laten verdedigen dat niet per se dat van hen is? Ten eerste, omdat dat ‘rollenspel’ een veilige omgeving schept om over gevoelige onderwerpen te praten, zonder persoonlijk verantwoordelijk te worden gehouden voor je eigen inbreng. Ten tweede, omdat het een wereldbeeld veronderstelt waarin waarden niet in beton gegoten zijn, maar in elke situatie anders afgewogen moeten worden en onderwerp (kunnen) zijn van redelijk verschil van inzicht. Ten derde, omdat het leerlingen in perspectieven plaatst die ze uit zichzelf of van huis uit nooit zouden innemen. Perspectieven die hun kijk op zichzelf en hun medemens verrijken en verruimen.

Een debat over homoseksualiteit op een zogeheten ‘zwarte school’ in Rotterdam, bijvoorbeeld, zal bij aanvang geheid een aantal deelnemers kennen voor wie het ondenkbaar is om argumenten vóór de bescherming van LGBT’s (= Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender) te bedenken of te brengen. Toch is dat precies wat we ze niet veel later zien doen. Wat lacherig en ongemakkelijk misschien, maar toch. Ze moeten wel, willen ze niet met hun mond vol tanden staan tegenover hun peer group. Dat is een ander didactische principe van school- debatteren: dat het de competitiviteit en statusgevoeligheid die leerlingen van nature bezitten, positief aanspreekt. Als er eer te behalen of te verliezen valt, kunnen er wonderen gebeuren.

Neem het testosterongehalte van jongens, dat overdracht van kennis en vaardigheden tot frustratie van menig docenten zo vaak in de weg zit. Mede als gevolg daarvan hebben de heren in hun onderwijscarrière inmiddels een flinke achterstand opgelopen ten opzichte van de dames. Docenten die het instrumentarium van schooldebatteren goed weten te hanteren, slagen erin dit hormoon in hun voordeel te laten werken. Maak de alpha’s aanvoerder van een debatteam of geef hen een verantwoordelijkheid in de jury. Kanaliseer hun energie richting inhoudelijke debatdeelname en reken hen af op de inhoud van hun argumenten.

4

117