Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 27 | Zevenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands (2013)

Bijdrage: Een vernieuwende leestraining voor adolescenten ter bevordering van de leescultuur vanuit het persoonlijk belang van boeken (Jurgen Tijms & Kaarmia van den Boorn)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

ZEVENENTWINTIGSTE CONFERENTIE ONDERWIJS NEDERLANDS

de te ontwikkelen. Leesattitude is één van de belangrijkste voorspellers van (begrijpend) leesvaardigheid (Van Diepen 2007; Taboada e.a. 2009). Bovendien blijken de (begrijpend) leesvaardigheden van achterstandsleerlingen, in het bijzonder allochtone jongeren, van een laag niveau (PISA 2009). Deze jongeren bevinden zich vaker in een omgeving en levensfase (jongadolescent) waarin zij op sociaal-emotioneel gebied kwetsbaar zijn. Zowel de sociaal-emotionele achterstand als de gebrekkige leescultuur onder deze groep maakt hen gevoelig voor voortijdig schooluitval en voor negatieve economische gevolgen. De Inspectie van het Onderwijs (2007) stelt over deze groep, die zich hoofdzakelijk op het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) bevindt, dat er een structurele verandering moet plaatsvinden die de leesvaardigheid doet vergroten.

3. De training

Een vernieuwende aanpak is ‘bibliotherapie’, een interventie om jongeren kennis te laten maken met het persoonlijk belang van literatuur. Dat betekent dat het gebruik van literatuur niet gekoppeld is aan schoolwerk of toetsen, maar aan hun eigen sociaal-emotionele ontwikkeling. Jongeren leren, door verhalen te lezen, kritisch te kijken naar de wereld en naar zichzelf. Door boeken op die manier in te zetten, maken leerlingen die weinig affiniteit hebben met lezen, op een laagdrempelige en betekenisvolle manier, kennis met literatuur. Ze verkrijgen inzicht in hoe karakters uit verhalen problemen oplossen en worden gestimuleerd om na te denken over hun visie en ideeën over de maatschappij (Polleck 2007).

In samenwerking met de Stichting Lezen (Nederland) hebben wij een Nederlandse versie van een Amerikaanse leestraining ‘bibliotherapie’ ontwikkeld en de opbrengsten ervan geëvalueerd. De leesbevorderingstraining, genaamd #BOOK, richt zich op:

  1. het stimuleren van leesattitude en -motivatie, door literatuur in te zetten als middel voor persoonlijke groei (los van schoolse leerdoelen) en door het lezen en bediscussiëren van literatuur met leeftijdsgenoten;

  2. het verbeteren van het begrijpend lezen, door te discussiëren over tekstinterpretaties en door het koppelen van de tekstinhouden aan persoonlijke ervaringen;

3. het gebruik van literatuur ter bevordering van zelfreflectie en sociaal-emotioneel leren door teksten te lezen die aansluiten bij de belevingswereld van adolescenten (immers, door een verwijzing te maken naar hun dagelijks leven, kunnen gedachten, situaties en zorgen besproken worden).

De training wordt wekelijks gegevens in kleine groepen van 5 tot 7 leerlingen. Door het lezen van de boeken en het converseren hierover tijdens de bijeenkomsten kan de jongere:

216