Doorzoek alle bundels

Zoek in de bundels:
Uitgebreid zoeken »

Bundel 27 | Zevenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands (2013)

Bijdrage: Taalvaardiger door verhalen (Ietje Pauw & Ben Bouwhuis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

2. Lerarenopleiding Basisonderwijs

2

4.2.4 Genrekenmerken

Onder genrekenmerken wordt zowel de manier waarop een tekst is georganiseerd om een sociaal doel te bereiken (Cope & Kalantzis 1993) als herhalende patronen in stijl en structuur bij een specifieke inhoud (Spivey 1997) verstaan. Ook in het verhalenproject heeft informeren en amuseren centraal gestaan: hoe maak je een verhaal aantrekkelijk, spannend, ontroerend... voor de toehoorder of lezer? Leerlingen werden uitgenodigd om feedback te geven aan de hand van de genrekenmerken. Volgens Hoogeveen (2012) leidt peer response tot betere schrijfproducten. De reikwijdte van de feedback binnen het project was veelal beperkt en te weinig gericht op de genrekenmerken en had vooral een stimulerende functie.

5. Conclusie

De verwachtingen waren aan het begin van het project hoog gespannen: zou ons project een bijdrage kunnen leveren aan betere formuleervaardigheden en aan de ontwikkeling van de algemene taalvaardigheid van de leerlingen? De toetsscores op het gebied van taal en lezen laten echter geen significante veranderingen zien. De leraren van de leerlingen geven aan dat het project vooral motiverend en inspirerend heeft gewerkt.

In het verhalenproject zijn de schriftelijke verhalen beduidend langer dan de vertellingen. Uit de inhoudsaspecten blijkt dat het herkenbaar weergeven van een gebeurtenis, van personen en van tijd en ruimte al zoveel van de schrijfkwaliteiten van de leerling vergt, dat zich in de lezer verplaatsen, aandacht hebben voor verrassende wendingen, verlevendigen van het verhaal, verdiepen van de karakters en verschillende tijds- en plaatsaanduidingen gebruiken voor velen een brug te ver is. Dat geldt ook voor het gebruik van specifieke taal binnen de context van het verhaal of de vertelling.

Het modelgedrag van de leraren is in de lesbeschrijvingen steeds benadrukt, maar in de praktijk te weinig gemonitord. Ook het gericht geven van feedback op de verschillende genrekenmerken is door de leerkrachten niet structureel en op een verdiepende wijze onder de aandacht van de leerlingen gebracht. Juist modeling en het geven van goede feedback door leraren en leerlingen kunnen de sleutels zijn om de schrijfvaardigheid te verbeteren.

Referenties

Bal, M. (1978). De theorie van vertellen en verhalen. Inleiding in de narratologie. Muiderberg: Coutinho.

41