taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)


Bijdrage: Eindtermen Nederlands, een eerste reactie (Kees Sluis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 19 -

De bekende vier taalvaardigheidsonderdelen vormen de kern van de noodzakelijk geachte eindtermen.

Opvallend is dat 8 van de 31 eindtermen betrekking hebben op het Mondeling Taalgebruik. Dit vakonderdeel zit al jaren in de knel. Dat dreigde nog versterkt te worden door enkele uitspraken van Frank Jansen in de bijlage 'Nederlands' van het WRR-Rapport over de Basisvorming (noot 2); deze bepleitte vooral lees- en schrijfvaardigheidsonderwijs als vakinhouden voor Nederlands in de basisvorming.

  1.            

Alles wat de leerling via geschreven tekst tot zich neemt, vat de Commissie samen onder 'Lezen'. Zij maakt dus geen onderscheid meer tussen fictionele en niet-fictionele (zakelijke) teksten. Dit lijkt op zichzelf een logische gedachte, want het onderscheid is vaak 'kunstmatig' voor leerlingen in VO I.

Toch kan deze samenvoeging leiden tot vrij spel voor de 'functionalisten', die het 'lezen voor het plezier' niet functioneel en het 'lezen van literatuur' een hobbyachtige bezigheid vinden.

  1.   

Over de aanpak van het onderwijs - cursorisch of thematisch -hoeft een Eindtermencommissie geen uitspraak te doen.

Toch vind ik het een belangrijke vraag of de eindtermen geschreven zijn vanuit de visie dat ons vak bestaat uit een aantal losse cursussen, of dat de samenhang van de onderdelen wordt benadrukt.

Gelukkig is dat laatste - volgens de lezing van Jan Verbreek - het geval. En er liggen in de eindtermen dan ook zeker verschillende themata voor het oprapen: bijvoorbeeld bij het taalbeschouwingsonderwijs: informele versus formele taal, vergelijking van standaardtaal - dialect - groepstaal, en de rol van de taal in de media.

  1.   

Radio en televisie, die bruikbaar zijn bij het luister- en kijkonderwijs èn bij taalbeschouwing, worden nadrukkelijk in de concept-eindtermen genoemd. En als ik het goed begrepen heb, gaat de Commissie het eenvoudig gebruik van een PC niet uit de weg.

De Eindtermencommissie Nederlands is dus bepaald niet doof geweest voor wat de veldverenigingen VON en Levende Talen en de nieuwe lerarenopleidingen (nlo's) in de afgelopen jaren als veranderingen in het moedertaalonderwijs hebben voorgesteld. Ik vind dat verheugend. Terug naar 'af' voor de soms in hun eentje knokkende leraren en voor al jarenlang experimenterende schoolteams en secties zou 'de dood in de pot' hebben betekend. Die mensen krijgen naar mijn gevoel een hart onder de riem gestoken.

Maar hoe zit het met hen aan wie die vernieuwingsideeën zijn voorbijgegaan, of van wie de 2.0-jaar-slapende bevoegdheid Nederlands kortgeleden is wakkergemaakt, of wie na aanvankelijke experimenteerdrift toch weer is teruggeworpen op de middelmaat van methoden als Taalcirkel en Taal-goed? Voor hen betekenen deze voorstellen een flinke omschakeling, die je niet zonder slag of

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties