taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)


Bijdrage: Van vluchtheuvel naar reservaat? Een bijdrage over verleden, heden en toekomst (?) van literatuuronderwijs (Piet Hein van de Ven)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 209 -

Piet Hein van de Ven

VAN VLUCHTHEUVEL NAAR RESERVAAT? EEN BIJDRAGE OVER VERLEDEN,

HEDEN EN TOEKOMST(?) VAN LITERATUURONDERWIJS

"De maatschappij kent geen ander doel meer dan een zakelijke productie, maar uit louter zakelijke gronden laat zij hier en daar te midden van het snelverkeer ruimte voor een vluchtheuvel over, waarop zwakke zielen even kunnen uitblazen. Als zodanige vluchtheuvels fungeren ook de resten van cultuur die de maatschappij nog in haar midden duldt. Het is niet de maatschappij in haar geheel, maar alleen dit geïsoleerde, verindividualiseerde cultuurreservaat wat ons als leraars in het Nederlands in de tegenwoordige tijd nog iets als een zinvolle, een geladen opdracht kan geven. Wij moeten ons bij ons onderwijs richten naar de vluchtheuvel, wij moeten van het onderwijs in het Nederlands een vluchtheuvel maken, waarop de scheppende persoonlijkheid van de leerling een ogenblik op adem kan komen"

(Heeroma, 1949, 40-41)

1. Vragen over literatuuronderwijs

Op 18 december 1985 werd Herman de Coninck geïnterviewd voor de Vlaamse televisie. Hem werd onder meer gevraagd naar het nut van poëzie en naar het nut van onderwijs in poëzie. Zijn antwoord luidde: "Het nuttige van poëzie is, dat ze niet-utilitair is". Een antwoord dat te interpreteren is als: literatuur hoeft haar nut niet te bewijzen, literatuur is vanzelfsprekend.

Het WRR-rapport over basisvorming meldt over literatuuronderwijs: "Kennisneming van literaire produkten uit heden en verleden dient (...) een element van basisvorming te zijn, ook voor de LBO-leerlingen" (WRR 1986, 117-118). Enige argumentatie voor deze stellige uitspraak ontbreekt. De Raad is blijkbaar van mening, dat literatuur "geacht wordt te behoren tot het culturele erfgoed waarvan iedereen kennis moet nemen" (ib. 97). Literatuuronderwijs is blijkbaar ook vanzelfsprekend voor de leden van de WRR.

In het vorig jaar in Forum der letteren verschenen artikel 'Over literatuuronderwijs' (Van Peer 1987) stelt de auteur onder meer, dat er veel discussie plaatsvindt over hoe literatuuronderwijs moet worden gegeven, maar dat het waarom ervan zelden ter discussie staat. Literatuuronderwijs is blijkbaar vanzelfsprekend.

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties