taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)


Bijdrage: Eindtermen Nederlands, een eerste reactie (Kees Sluis)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Ik vraag me af of eerst niet meer met deze analysevorm geexperimenteerd had moeten worden.

En dreigt, bij het wegvallen van het verschil tussen tekstbegrip en verhalen en boeken lezen, ook het 'lezen voor de lol' niet naar de achtergrond te verdwijnen? De commissieleden zullen ongetwijfeld zeggen, dat het 'vrije lezen' nog in de 20% 'vrije ruimte' kan geschieden. Maar moeten daar al niet een heleboel andere activiteiten (remediëring, projektachtig werk e.d.) in?

D. Taalbeschouwing.

Onder de subafdeling Beschouwing van het Taalgebruik tref ik eindtermen aan als:

  •  heeft kennis van schrijfprocessen en schrijfprocedures;

  •  heeft inzicht in de rol van de media in communicatieve situaties;

  •  kan het onderscheid tussen pulp- en literaire teksten aangeven.

Ik konstateer, dat het in deze eindtermen om inhouden gaat, die voor veel leerlingen abstrakt en moeilijk zijn, omdat zij te maken hebben met het metaniveau van het taalgebruik.

Samengevat kan mijn antwoord luiden, dat ik verschillende vraagtekens heb bij de haalbaarheid van de hier voorgestelde eindtermen op zich en bij de - waarschijnlijk - allesbepalende rol die zij in de toekomstige basisvorming zullen spelen. In de VALO-M zijn er daarom stemmen opgegaan om zich vierkant tegen de invoering van eindtermen voor het moedertaalonderwijs op te stellen.

Ik wil zelf niet zo ver gaan. Ik heb de hoop, dat de invoering van de basisvorming een nieuwe impuls geeft aan de eerste fase van het V.O. De eindtermen kunnen in dit opzicht mogelijk ook al een soort uitdaging aan leerkrachten worden gezien: probeer die hooggestelde verwachtingen met je leerlingen maar te halen! Opnieuw zal het mijns inziens een kwestie van faciliteiten zijn, die de doorslag zal geven voor de haalbaarheid van de eindtermer voor alle leerlingen.

3. Is de voorgestelde verdeling van eindtermen naar niveaus acceptabel?

Op dit punt verschil ik duidelijk van mening met de Eindtermen-commissie. Toch heeft zij zich er in eerste instantie niet gemakkelijk van afgemaakt. Wat zou immers makkelijker geweest zijn dan te stellen: de leerling moet voor het bereiken van de eindterm op het hoger niveau een langere spreekbeurt kunnen houden, een langere tekst kunnen lezen of een uitgebreider stuk kunnen schrijven?

De Commissie is nagegaan of er niet een andere maatstaf is dan 'meer - minder', namelijk het omgaan met taal op verschillende abstractieniveaus. Ook hiervoor is men weer terechtgekomen bij Van Peer & Tielemans (zie noot 4). Deze auteurs proberen, in

navolging van de Amerikaan Moffet, psycholinguïstische verklaringen te vinden voor verschillende maten van abstractie in taalsituaties.

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties