Doorzoek alle bundels


Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)

Bijdrage: Kikkerperspectief op literatuur (Jan van der Vliet)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 239 -

Jan van der Vliet

KIKKERPERSPECTIEF OP LITERATUUR

Een project rond literatuuronderwijs en enkele beschouwingen daarbij.

Na een in een korte historiek verpakt overzicht van aanpak en resultaten tot nu toe van het 'project Nederlands - geannoteerde lectuurlijsten' van IDEA, zal ik in enkele aanzetten trachten te illustreren waarom en hoe in de onderbouw literatuuronderwijs die naam waardig is, ... of gemaakt moet worden.

1. Het project Nederlands: historiek 1.1. Ontstaan

Het literatuuronderwijs zit al langer in een impasse, blijkens de conclusies van Paul Mahieu in Ze lezen niet ... omdat ze moeten(1), die ondertussen wel haast een decennium oud zijn, doch weinig aan geldigheid schijnen te hebben ingeboet.

Zeven jaar na het verschijnen van de ophefmakende studie werd over dat 'literatuuronderwijs in het voortgezet/secundair onderwijs in Nederland en Vlaanderen' de Algemene Conferentie van de Nederlandse Taal en Letteren georganiseerd onder de titel De letteren in de knel.².²

Ik kies opzettelijk die twee titels, omwille van hun duidelijkheid; men zou immers stilaan een studie kunnen gaan maken over door wie, hoe en waarover juist er geklaagd wordt in verband met het (literatuur) onderwijs.

Voor de inspectie stelt dit probleem zich scherper: zij kan de confrontatie te velde met leerkrachten die niet de moed of de tijd of de mogelijkheden hebben om zich anders dan met 'gescleroseerd' materiaal te behelpen bezwaarlijk gewoon ontvluchten, indachtig de besluiten van het zogenaamde rapport Wesdorp-Daems.(3) Daaruit wordt ondermeer de overdreven taakzwaarte van de leerkrachten Nederlands in Noord en Zuid objectief duidelijk.

Het 'navormingsproject Nederlands 7.3.39/70.07' was een voordelige fase van het opzet "Geannoteerde Lectuurlijsten" van IDEA, het bijscholingscentrum van de Universitaire Faculteiten Sint Ignatius Antwerpen. Het opzet ging van start meer dan een jaar voordat er van officieel project sprake was, en wordt na juni '88 verdergezet zonder detacheringen, op vrijwillige basis. De inspectie Nederlands van het bisdom Antwerpen heeft reeds sinds enkele jaren waarnemend en adviserend zitting in de sectie Nederlands van het genoemde centrum. Toen inspecteur Mark van Bavel in de eerste helft van het schooljaar '86-'87 de nood signaleerde aan een opening naar up to date materiaal inzake

9