taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 53 van 295  | volgende pagina »
naar een andere pagina

- 53 -

Wim van Calcar

HET GRAMMATICA SCHANDAAL

Samenvattina

De discussie van de zeventiger jaren over het nut van grammatica voor het onderwijs bracht een nieuw perspectief naar voren in de vorm van taalbeschouwing, maar leidde niet tot afschaffing van de grammatica, zoals de toenmalige ACLO-M voorstelde. Wel kwamen er betere grammatica's, maar de schrijvers ervan stelden zich niet de vraag, wat zij studenten of leerlingen in verband met hun taalvaardigheid moesten bieden op basis van welke theorie. Gevolg was, dat een inhoudelijke vernieuwing van het grammaticaonderwijs niet tot stand kwam, de grammatica-schrijvers geen aansluiting zochten bij de ontwikkelingen in het taalbeheersings-

onderwijs en niets deden met de nieuwe inzichten die de tekst,

wetenschap bood.

Dit geldt met uitzondering van mijn grammatica-voorstellen, die echter tot nog toe niet op hun merites beoordeeld zijn. Op grond van deze constateringen stel ik een aantal vragen aan degenen die bij het grammatica-onderwijs betrokken zijn.

Grammatica en taalbeschouwing

Het is in de jaren zeventig dat de discussie over het belang van de grammatica voor het onderwijs voor het laatst in Nederland fundamenteel gevoerd is (cf. Hulshof 1975). Zoveel jaren na de kritiek van Langeveld in 1934 was opnieuw niet meer zo vanzelfsprekend, dat er op school grammatica gegeven werd. De voorstanders werden weer ter verantwoording geroepen. Andermaal werden de oude argumenten voor en tegen uitgewisseld (cf. Griffioen 1971;1975), maar voor het eerst werd ook een nieuw perspectief geboden in de vorm van taalbeschouwing (Luif, 1971; Van Calcar 1972;1975). De discussie werd afgesloten met de brochure van de Advies Commissie Leerplan Ontwikkeling Moedertaalonderwijs (ACLO-M) 1978 waarin het voorstel werd gedaan, niet langer grammatica te geven, maar uitsluitend taalbeschouwing. Felle reacties, voornamelijk in de pers, van belanghebbenden, onder wie onderwijsgevenden, taalkundigen, schrijvers en taalgebruikers volgden, meestal in afwijzende zin. Daarna viel het stil en staakte de discussie. Wanneer ik na zoveel jaar de balans opmaak, moet ik vaststellen, dat de reactie tenslotte heeft gezegevierd: de traditionele grammatica is een normaal verschijnsel in het onderwijs. Ik leid dat af uit drie gegevens: * op de lerarenopleidingen, de oude NLO's, nu onderdeel van een hogeschool, is zij volop aanwezig, zoals me bij schriftelijke navraag gebleken is;

* de uitgeverijen blijven grammatica's aanbieden, die wezenlijk niet verschillen van wat in het verleden werd geboden;