taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)


Bijdrage: Het grammatica schandaal (Wim van Calcar)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 59 -

Aan de schoolboekenschrijvers

Waarom door blijven gaan? Twee van u, Joop de Vries & Willem Wilmink, schrijven in hun voorwoord van Speelse Spraakkunst: "Enig inzicht in zinsopbouw en kennis van woordbenoeming kunnen belangrijk zijn bij tekstinterpretatie en hebben nog steeds een functie bij het onderwijs in vreemde talen". Omdat, zoals zij ook schrijven, alternatieve methodieken in het spraakkunstonderwijs niet van de grond komen, hebben zij een traditionele grammatica voor lbo/mavo gemaakt, maar ontdaan van de belangrijkste euvels van traditionele spraakkunstdidactiek. Deze operatie achten zij voldoende om leerlingen nu wel enig inzicht in zinsbouw en woordbenoeming te geven zodat zij dit inzicht bij tekstinterpretatie kunnen toepassen. Twee pretenties uit het verleden, die weer netjes zijn overgeschreven: de lbo'er of mavo'er bereikt dat inzicht en past het bovendien toe. Waarom zulke oogkleppen?

Aan mijn collega's

Waarom het hoofd in de schoot gelegd? En niet naar andere wegen gezocht? De uitdaging aangenomen van tegenstanders en laten zien, wat grammatica kan zijn voor de taalbeheersing van een leerling? Twee van ons, E.A. Binnerts & J.M. van der Horst, schrijven in hun Inleiding van Jan Klaassen op herhaling: "De pro-argumenten, die betrekking hebben op taalbeheersing, logisch denken en het vreemde talen onderwijs, zijn door de tegenstanders (van grammatica-onderwijs) terecht nietig verklaard". Daar gaat heel mijn werk, denk ik dan gelaten en ik ben maar weinig getroost, wanneer ik verderop lees, dat .grammatica de harde kern van taalbeschouwing moet zijn, een standpunt dat ik van het begin af in de discussie met Griffioen e.a. verdedigd heb. Alleen, ik besef maar al te goed, dat middel en doel samenhangen, dat men niet kan praten over de grammatica. Grammatica is wel bevorderlijk voor taalvaardigheid, maar niet elke grammatica; en grammatica is inderdaad de harde kern van taalbeschouwing, maar niet elke grammatica en ook niet direct de traditionele grammatica, aangevuld met inzichten vanuit actueel linguïstisch onderzoek waarop de schrijvers zich beroepen. Welke grammatica je kiest, is afhankelijk van de taalbeschouwing waarvoor je staat en je taalbeschouwing is alweer afhankelijk van de taalvaardigheid waarvoor je kiest. We moeten dus afzien van losse deeltjes grammatica en ons vak verbinden met wat elders in het onderwijs gebeurt.

Aan de grammatica-schrijvers voor het universitair en hooggeschoold onderwijs

Waarom niet gezegd, dat u studenten bekend wilt maken met één van de wetenschappelijke grammatica's of een inleiding wilt geven in een aantal daarvan, kortom dat u een propagandist bent, aan promotie doet, in plaats van de suggestie te laten bestaan, dat uw grammatica iets met onderwijs heeft te maken of iets voor het onderwijs kan doen? Zo schrijft één van u, J. Luif, in zijn voorwoord van In verband met de zin: "De wijze waarop in de traditio-

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties