taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)


Bijdrage: Het grammatica schandaal (Wim van Calcar)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 60 -

nele grammatica zinnen geanalyseerd worden, is nog altijd verhelderend voor iedereen die zich in het verschijnsel taal wil verdiepen. Ik heb in dit boek dan ook geprobeerd de traditionele grammatica zo inzichtelijk mogelijk te beschrijven". Maar wat moeten de opleidingen daarmee? Het heet een "inleiding in de Nederlandse spraakkunst" en is de neerslag van vele jaren onderwijs. Maar daar zit hem de dubbelzinnigheid voor mij: gaat het om een inleiding in de Nederlandse spraakkunst of om een verheldering voor iedereen die zich in het verschijnsel taal wil verdiepen? Wat is het meest zwaarwegende ofwel met welk eigenlijk doel is het boek geschreven? Bovendien: met het oog waarop moet men zich verdiepen in de taal? En hoe komt die doelstelling tot uiting in het werk? Dus waarom moet het in allerlei opleidingen functioneren, waaronder naar ik aanneem lerarenopleidingen?

Peter van Bart & Arie Sturen stellen wel uitdrukkelijk dat hun grammatica bestemd is voor studenten die een wetenschappelijke opleiding in de taalkunde volgen. Maar zij vinden dat kennelijk maar één been om op te staan. Zij filosoferen ook over het nut van de traditionele grammatica voor het onderwijs en erkennen dat nut met verwijzing naar A. Sturms artikel in Spiegel. En dat betekent dat zij ingaan tegen het daar verwoorde inzicht: dat een student afhankelijk van de grammatica een ander inzicht in taal verwerft, dus ook dat men afhankelijk van het taalvaardigheidsonderwijs dat men voorstaat, een grammatica zal moeten schrijven.

Aan de voorlichters uit het vakgebied

In 1974 verscheen mijn eerste grammatica met de wel wijdse titel Een grammatica voor het onderwijs in het Nederlands en de moedertaal bij Van Gorcum, Assen. Ik herinner mij de soms ongenadige kritiek. Negen jaar later, in 1983, verschijnt mijn tweede grammatica bij Acco, Leuven/Amersfoort, die zich al in 1985 in een tweede druk mocht verheugen. (Het boek verheugde zich natuurlijk niet, maar ik). Deze grammatica neemt afstand van de eerste en is uniek onder de grammatica's die worden aangeboden. Er verschijnen geen kritieken, geen beoordelingen, geen verwijzingen. Het blijft gewoon stil. Waarom?

Aan de onderzoekers

Tot nu toe is er veel over grammatica geschreven. Er is ook onderzoek gedaan: naar meningen en praktijken van het onderwijsveld, beschrijvend, inventariserend onderzoek. Waarom geen onderzoek dat baanbrekend is, oplossingen zoekt, confronteert? Concreter: waarom geen onderzoek waarin nagegaan wordt van twee verschillende grammatica's welke resultaten elk met een klas van leerlingen bereikt, vervolgens of zij wel of niet een bijdrage leveren aan het taalvaardigheidsonderwijs op de wijze die zij op het oog hebben. Waarom niet van elkaar afwijkende grammatica's i hun pretenties onderzocht?

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties