Doorzoek alle bundels


Bundel 3 | Derde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1988)

Bijdrage: Uitgebluste moedertaalleraren tussen droom en daad, tussen theorie en praktijk een pleidooi voor zinvolle schrijfopdrachten (Christine Dhaese)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

- 79 -

Bijkomend voordeel: vaak zijn leerlingen gevoeliger voor de kritiek van medeleerlingen dan voor die van de leraar.

  1. Het kan nuttig zijn documentatie en taken van leerlingen te bewaren voor de volgende jaren: informatie moet dan enkel worden aangevuld en verwerkt. Op die wijze krijgt hun werk extra waarde.

  2. Veelzijdige opdrachten zorgen voor welkome afwisseling bij beide partijen: gericht schrijven, normaal-functioneel schrijven, creatief schrijven. De leraar moet zoeken naar afwisseling van zakelijkheid en creativiteit, aangepast aan de mogelijkheden, de belangstelling en de activiteiten van de leerlingen.

Jammer genoeg wordt in de lerarenopleidingen zo goed als geen aandacht besteed aan dat aspect van het leraarschap en staat de leerstof te veel centraal ten koste van de aandacht voor de leerling en de leraar.

Enkele suggesties voor de Determinatiegraad

(5de en 6de jaar middelbaar onderwijs, doorstromingsafdeling).

Naast de schrijfopdrachten die in het leerplan vermeld worden, kunnen ook voorkomen:

de persoonbeschrijving, de recensie, de definitie, het interview, de column, het essay, de samenvatting (meer dan de schoolse samenvatting), de zakelijke brief, de lezersbrief, de populair-wetenschappelijke tekst, de handleiding, de inhoudsopgave, het verhaal, het gedicht, de hartsrubriek.

De beschrijving en de samenvatting staan op het leerplan voor de eerste vier jaren; de beschrijving wordt niet meer vermeld voor 5 en 6, de samenvatting wel, het verhaal verdwijnt in het leerplan vanaf het 5de jaar. Waarom, is niet duidelijk.

Hoe brengen we de schrijfopdrachten aan?

Elke leraar zal het belangrijk vinden dat leerlingen een tekst kunnen samenvatten, dat ze een geargumenteerde mening kunnen neerschrijven, dat ze een verzorgde zakelijke brief kunnen schrijven. In het dagelijks leven komen wij met een bredere waaier van teksten in contact: met reclameteksten, verkiezingspropaganda, met handleidingen, gebruiksaanwijzingen, patiëntenbijsluiters, met de column (in bijna alle tijdschriften), de hartsrubriek (in de tienerbladen bijvoorbeeld), met de populair-wetenschappelijke tekst, de lezersbrief, de essayistische column in kranten, de niet-schoolse samenvatting (de aankondigende samenvatting van boeken, van radio- en TV-programma's, de populariserende samenvatting bijvoorbeeld naar aanleiding van een nieuwe wet, de mini-samenvatting)...

De leraar behandelt bij voorkeur teksten die leerlingen en leraar zoveel mogelijk op de' één of andere manier aanspreken en dat kan ook zijn omdat de tekst slecht is opgebouwd.

Rekening houdend met zijn doelstellingen en planning, zal de leraar bijvoorbeeld de vormkenmerken van die bepaalde tekstsoort bespreken. Elementen uit een tekstsoort worden vaak teruggevonden in andere tekstsoorten: reclameteksten en verkiezingspropaganda