Bijlage 5: De naam van de roos (Umberto Eco)
Frater William hoorde mijn biecht met grote aandacht maar ook met een zekere toegeeflijkheid aan. Toen ik uitgesproken was, trok hij een ernstig gezicht en zei: 'Adson, je hebt gezondigd, dat is zeker, zowel tegen het gebod dat je oplegt geen ontucht te plegen, als tegen je plichten aIs novice. Te jouwer verontschuldiging is daar het feit dat je in een soort situatie terecht bent gekomen waarin zelfs een woestijnvader in zonde zou zijn gevallen. En over de vrouw als haard van verleidingen heeft de Schrift al genoeg gesproken. Ecclesiasticus zegt over haar dat haar spreken is als gloeiend vuur, en in Spreuken staat dat zij de kostbare ziel van de man inpalmt en dat de sterksten door haar te gronde zijn gericht. En ook Prediker zegt nog: ik ontdekte iets dat bitterder is dan de dood, de vrouw; zij is gelijk de strik van de jagers, haar hart is gelijk een vangnet, haar handen zijn boeien. En anderen hebben gezegd dat zij een vat van de duivel is. Dit-gezegd zijnde, beste Adson, kan ik me niet voorstellen dat God zulk een verfoeilijk wezen in Zijn schepping heeft willen binnenvoeren zonder het met enkele deugden te begiftigen. En ik kan niet voorbijgaan aan het feit dat Hij haar vele voorrechten en prijzenswaardige gaven heeft verleend, waarvan er ten minste drie zeer groot zijn. Immers, Hij heeft de man in deze nietswaardige wereld en uit het slijk geschapen, en de vrouw in een tweede stadium, in het paradijs, en uit edele, menselijke stof. En Hij heeft haar niet uit Adams voeten of uit het ingewand van zijn lichaam gemaakt, maar uit zijn rib. In de tweede plaats had de Heer, die alles vermag, op de een of andere wonderbaarlijke manier direct in een man mens kunnen worden, maar Hij heeft verkozen in de schoot van een vrouw te wonen, een teken dat zij niet zo verfoeilijk was. En toen Hij na de verrijzenis verscheen, verscheen Hij aan een vrouw. En ten slotte, in de hemelse heerlijkheid zal geen enkele man koning van dat rijk zijn, maar een vrouw die nooit heeft _gezondigd zal er koningin van zijn. Als de Heer dus zoveel aandacht heeft gehad voor Eva zelf en voor haar dochters, is het dan zo ongewoon dat ook wij ons tot de bekoorlijkheden en de adeldom van die kunne voelen aangetrokken? Wat ik je wil zeggen, Adson, is dat je het stellig niet weer moet doen, maar dat het niet zoiets monsterlijks is dat je je ertoe hebt laten verleiden het te doen. Bovendien, dat een monnik ten minste één maal in zijn leven de vleselijke hartstocht heeft ervaren, zodat hij eens in staat zal zijn toegeeflijk en begrijpend te zijn tegenover de zondaars aan wie hij raad en troost moet geven ... wel, beste Adson, het is iets dat je je niet moet
' toewensen voordat het gebeurt, maar waarover je evenmin te veel schande moet spreken nadat het gebeurd is. Dus ga met God en laten we er niet meer over praten! Laten we, om niet te lang met onze gedachten te verwijlen bij iets dat je beter kunt vergeten, als dat je gelukt, en het leek
179
Bundel 4 | Vierde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1990)
