taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Vierde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 4 | Vierde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1990)


Bijdrage: Didactiek van de metafoor: theoretische basis en leselementen (Armand van Assche)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

LESELEMENT 6: DE AFSTAND TUSSEN DE COMPONENTEN (***)

Maak een reeks van vijf metaforen, maar vergroot bij elke metafoor de afstand tussen de twee componenten. Begin met b.v. 'een potlood is...'

LESELEMENT 7: RAADSELS EN METAFOREN (**)

Een bepaald soort raadsels zijn dikwijls metaforen waarvan een component verzwegen wordt.

Voorbeelden: Wat is er als deurtjes die openen en sluiten maar zonder geluid? (oogleden) Wat is er als sneeuw die op een boomstronk valt maar niet smelt?' (grijs haar)

Maak nu zelf een reeks van deze raadsels en ga daarna in groepen na of ze kunnen worden geraden. Waarom kun je bepaalde niet raden? Wanneer kun je dat wel?

LESELEMENT 8: SPREEKWOORDEN EN METAFOREN (***)

Veel spreekwoorden en zegswijzen zijn metaforisch van aard. Meestal wordt slechts één of geen van beide componenten direct gegeven. Kunnen we die zelf terugvinden? Soms is dit moeilijk. Probeer bij volgende uitdrukkingen:

kleine rivieren maken een grote stroom zachte heelmeesters maken stinkende wonden de nacht is de moeder van de gedachten spreken is zilver, zwijgen is goud

Hier zijn verschillende uitweidingen mogelijk. Spreekwoorden zijn op het eerste gezicht uitdrukkingen waarvan men de betekenis moet leren. Als men ze niet kent, kan men ze niet vinden. Dat is slechts gedeeltelijk waar. Een tussenstap is goede concrete voorbeelden te geven die de betekenis openbreken. Soms kan men zo de abstracte, zeer algemene betekenis afleiden.

Deze spreekwoorden kunnen een aanleiding vormen om de relatie abstract-concreet in vele metaforen bloot te leggen. Dat kan zelfs in de hoogste klassen de weg effenen naar de behandeling van het symbool.

B.v. De liefde is een roos.

De vrede is een duif.

LESELEMENT 9: PERSONIFICATIE EN METAFOOR ( )

Uitgaande van alledaagse en ook enkele minder gewone voorbeelden zoals:

- de toekomst wenkt mij toe

- de stad nodigt u uit om de straten net te houden - de voetstap raapt zijn echo op

- de sterren lachen ons toe en pinken met hun ogen

20

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties