taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Vierde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 4 | Vierde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1990)


Bijdrage: Didactiek van de metafoor: theoretische basis en leselementen (Armand van Assche)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Is er een verschil in betekenis tussen de metaforen als men ze omkeert? Dat is een uitstekende gelegenheid om de asymmetrische en perspectivische werking van de metafoor te verduidelijken (zie boven).

LESELEMENT 11: METAFOREN IN HET VOETBAL OF ANDERE SPORTEN (**)

Geef een kort verslag van een recente voetbalmatch aan de leerlingen en vraag hen de metaforen te onderstrepen. Zinnen als 'Hij weet nu dat KV zonder de spitsen De Wilde en Den Boer vooraan onmondig is...' zijn een goede aanleiding om de metaforen te laten evalueren en de clichématigheid te bespreken.

LESELEMENT I2: METAFOREN IN DE BIJBEL (*

In enkele gedeelten, vooral van het oude testament (Het Hooglied), worden overvloedig metaforen gebruikt. Laat de leerling ze opzoeken en verklaren...

LESELEMENT 13: DE METAFORISCHE RUIMTE IN ONZE TAAL (**)

In vele talen blijken bepaalde ruimtedimensies een vaste metaforische waarde te hebben (Lakoff) zoals 'op en 'neer', 'voor' en 'achter', 'onder' en 'boven'. Enkele voorbeelden: gelukkig is op (naar boven) - ongelukkig is neer (naar beneden) - meer is op (naar boven) - minder is neer (naar beneden):

ik voel me teneergedrukt

zijn humeur daalde zienderogen

hij zonk in de grond van schaamte

ik ben in de zevende hemel, in de wolken zijn lach steeg op uit het gezelschap mijn salaris daalde of steeg

zijn succes ging de berg af

hij is op het toppunt van zijn carrière

Zoek zelf voorbeelden die dit systeem in onze taal illustreren.

LESMOMENT 14: METAFOREN IN RECLAME (**)

Zoek advertenties waar in de foto en/of het beeld metaforen worden gebruikt. Verklaar en bespreek de metaforen. Zie b.v. 'poeslief toiletpapier' (blz. 24a. Hierbij kan verder ingegaan worden op de manipulatie door metaforen met als beroemdste voorbeeld: 'stop een tijger in uw tank'.

23

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties