taalunieversum

Zoek in de bundels:

Uitgebreid zoeken » « overzicht alle bundels

inhoudsopgave
« vorige pagina |  pagina 28 van 228  | volgende pagina »
naar een andere pagina

Jan Boland en Vera Kerremans

HET ONTWIKKELEN VAN EEN LEERPLAN SCHRIJVEN VOOR DE EERSTE FASE VAN HET VOORTGEZET ONDERWIJS

Schrijven mag zich de laatste jaren verheugen in een toenemende belangstelling. Dat blijkt onder andere uit de hoeveelheid onderzoeksgegevens die beschikbaar is. Zo is er bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het schrijf- en planningsproces, er is een internationale vergelijking gemaakt van het stelvaardigheidsonderwijs en een studie naar hardop-denken bij het uitvoeren van schrijftaken. De effecten van leerlingenrespons bij het beoordelen van schrijfprodukten vormde het onderwerp van een proefschrift. In Nederland deed een nieuwe vorm van toetsen op het examen mavo/lbo zijn intrede t.w. functioneel schrijven.

Uit een onderzoek naar de resultaten van schrijfonderwijs (De Glopper, 1985) blijkt evenwel dat we er nog niet zijn: vrijwel alle opdrachten en beoordeelde aspecten scoren onder het wenselijk gemiddelde. Bij functionele opdrachten behaalt 20 tot 50% een 'onvoldoende' en bij opstelopdrachten loopt dat op tot 40 tot 60%. Het onderzoek is verricht onder leerlingen in het derde leerjaar lbo, mavo, havo en vwo.

Schrijven is dus toch nog het zorgenkind en het stiefkind van het moedertaalonderwijs (Janssen, 1989). Zorgenkind, omdat de slechte schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid zowel op school als daarna een belemmering is voor succes en stiefkind, omdat blijkt dat aan systematische vergroting van die vaardigheid nauwelijks gewerkt wordt.

Verklaringen voor dat laatste worden onder andere gezocht in het gebrek aan goed onderwijsmateriaal. Dat is niet helemaal waar, want ook op het terrein van het schrijfonderwijs zijn ontwikkelingen waar te nemen. Bij het schrijven van nieuwe methodes blijken de auteurs wel degelijk rekening te houden met de eerder genoemde onderzoeksgegevens. Ook wij hebben bij het maken van twee boeken over schrijfonderwijs t.w. "Schrijfblok" en "Schrijfwerk" (S.L.O., Enschede 1988 en 1989) veel houvast gehad aan recent schrijfonderzoek. Wij schetsen u eerst deze ontwikkelingen, vervolgens komen onze uitgangspunten aan bod tegen de achtergrond van deze onderzoeken, waarna we u enkele uitwerkingen laten zien, onder meer een deel van een compleet curriculum voor vier jaar.

1. Onderzoeksontwikkelingen

De eerste generatie schrijfonderzoekers richtte zich sterk op het produkt. Volgens hen doorlopen goede schrijvers om tot zo'n produkt te komen drie gescheiden fasen: prewriting, writing, rewriting. Naast deze vaste

28