taalunieversum

Zoek in de bundels:

» Uitgebreid zoeken « overzicht alle bundels

« vorige pagina Inhoudsopgave | pagina 7 van 228 volgende pagina »

Armand van Assche

DIDACTIEK VAN DE METAFOOR: THEORETISCHE BASIS EN LESELEMENTEN

Geen leerling komt uit het secundair onderwijs of hij heeft herhaaldelijk en in diverse omstandigheden de term 'metafoor' horen vermelden, verklaren en toepassen. Maar het staat al evenzeer vast dat de meesten na hun studies vergeten zijn wat een metafoor is, zelfs niet meer in staat zijn om enkele voorbeelden te geven. In het beste geval kunnen ze nog het etiket plakken op een aangeboden voorbeeld.

Het is niet zo evident waaraan dat ligt, maar het is wel een vaag teken voor de effectiviteit van het moedertaalonderwijs. Een verklaring kun je zoeken in de versnippering, de incidentele behandeling van de metafoor over de leerjaren. Misschien werkt ook de insluiting van het begrip in het literatuuronderwijs het vergeten in de hand, omdat het slechts sporadisch naar aanleiding van een voorbeeld wordt aangeboden.

De metafoor is evenwel bij uitstek een gebeuren dat de hele taal doordringt en een geïntegreerde behandeling in het onderwijs verdient. Vanuit die optiek is deze didactiek van de metafoor opgesteld.

In een eerste deel wordt de theoretische achtergrond beperkt heropgenomen, omdat in vele leerboeken de theorie van de metafoor wat verouderd en zonder samenhang wordt gepresenteerd. Hierbij wordt ingegaan op de noodzakelijkheid en het nut van de metafoor in de taal, op de herkenning van metaforen, op de theorieën van de metafoor en enkele basistermen als letterlijk en figuurlijk, op indelingsproblemen en de evaluatie. Vervolgens worden een aantal lessuggesties aangeboden waaruit de diverse voor de leerling boeiende benaderingen, naar ik hoop, duidelijk worden.

Waarom de 'metafoor' op school?

De metafoor is een taalaspect dat heel het taalgebruik doordringt. Het is geen versiering, geen vreemde uitzondering of aparte sporadisch aangewende stijlfiguur zoals in vele leerboeken wordt gesuggereerd. Hij kan dus evenmin opgesloten worden in onderdelen als de naamgeving of de poëzie. De metafoor is een fundamentele uitdrukkingswijze in de taal.

Bovendien is de metafoor in functioneel opzicht zeer wendbaar en veelzijdig. Hij kan stimulerende evocaties en beelden oproepen, hij kan affectief aanspreken, hij kan ons sociaal beïnvloeden en manipuleren, hij kan creatief nieuwe verbanden leggen, ons van het bekende naar het minder bekende

7