taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Vijfde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 5 | Vijfde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1992)


Bijdrage: Aanzetten tot luisterdidactiek (Paul Tack)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

  •     een analyse van het probleemgebied, herkenbaar aan de exacte gegevens als cijfers, percenten, jaartallen, namen, etc.

  •     oorzaken

oplossingen, herkenbaar aan woorden met positieve connotatie Soms komen daar nog de componenten bij:

beoordeling van de oplossingen

keuze en beslissing over de gekozen oplossing

---Weer ontmoet ik concrete doelstellingen: ik moet mijn leerlingen kennis van tekststructuren bijbrengen en ze leren die kennis in te schakelen in het luisterproces.

Ik heb nu enkele concrete doelstellingen, waarmee ik op weg kan. Mijn tweede vraag was: welke handelingen moet ik stellen?

Vooraf dit: het luisterproces is erg complex. Om de leerlingen te leren het proces te sturen, te beheersen, deel ik het op in deelaspecten en oefen ik deelvaardigheden. Dat is wel duidelijk.

Om de leerlingen bewust te maken van het belang van de innerlijke gegevensstroom voor de sturing van het luisterproces, geef ik specifieke oefeningen. We zagen dat de leerlingen geen oog hebben voor die inwendige stroom van gegevens. We moeten die dus in een eerste tijd dik in de verf zetten. Daartoe dicteer ik een absurde tekening, waarbij aanvankelijk zeker elke actieve, constructieve inwendige inbreng van de luisteraar onmogelijk is. Willen we eens proberen?

Een voorbeeld: neem een A4-blad; ik zal jullie een tekening dicteren; nummer elk begin van een lijnstuk in oplopende zin; zet een punt midden in het het blad; trek vanuit dat punt een eerste lijnstuk van circa 1 cm in de richting van de rechter benedenhoek; vanuit het eindpunt van lijnstuk trek je een driemaal zo lang lijnstuk in de richting van de rechter bovenhoek van het blad; vanuit het eindpunt van dit lijnstuk trek je een lijnstuk waarvan het midden door het beginpunt gaat van het eerste lijnstuk; het midden van het vierde lijnstuk gaat door het beginpunt van lijnstuk twee. Het midden van het vijfde lijnstuk gaat door het begin van het derde lijnstuk. ... Wie kan verder tekenen?

Bespreking:

luisteren is moeilijk, vooral het verwerken van totaal nieuwe gegevens die niet, passen in een eigen vertrouwd referentiekader of een omvattend patroon met een sturende, voorspellende kracht;

zodra men zelf een globaal patroon ontdekt heeft, kan men voorspellen en wordt het luisteren gemakkelijker;

effectief luisteren veronderstelt dat je je vooraf een totaal beeld vormt om te kunnen voorspellen wat gaat komen en om de binnenstromende gegevens vlug te interpreteren;

249

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties