gekeken worden of er ook andere manieren zijn om verhalen en boeken met de klas te behandelen.
Het kan ook zo zijn dat de school graag het schrijfonderwijs in z'n geheel wil herzien, wil -vernieuwen. Dan biedt het hoofdstuk over 'schrijven' een heleboel houvast en ideeën. Het leerplan is op veel verschillende manieren te gebruiken.
3. Basisvorming
Terwijl wij werkten aan dit ibo-materiaal, zijn er kerndoelen voor Nederlands in de basisvorming opgesteld. Gelukkig was het Instituut voor Leerplanontwikkeling vrij nauw betrokken bij het maken van die kerndoelen, zodat we ervoor konden zorgen dat de doelen in het ibo-leerplan niet volslagen anders van karakter zijn. Vanaf het moment dat er over basisvorming werd gesproken, is ons uitgangspunt namelijk geweest dat ibo-leerlingen daar niet bij voorbaat al van uitgesloten moeten worden. De basisvorming is bedoeld voor álle leerlingen van 12 tot 15/16 jaar, dus ook voor ibo-leerlingen. Ook ibo-leerlingen moeten kunnen profiteren van een algehele verhoging van het onderwijspeil.
Iedereen is flink geschrokken toen steeds het lbo-b+-niveau werd genoemd als ondergrens van de basisvorming. Inmiddels is er geen sprake meer van twee niveaus. Sterker nog, wie de kerndoelen goed bekijkt, ziet dat ze heel open geformuleerd zijn, dat nergens staat hoe goed een leerling moet kunnen spellen, hoe lang de brieven moeten zijn die hij moet leren schrijven of hoe ingewikkeld de te lezen kranteberichten. Kortom, de kerndoelen geven geen verplicht beheersingsniveau aan. Ze hebben vooral de funktie om richting te geven aan het onderwijsaanbod, om aan te geven dát er onderwijs in spelling moet zijn, dát leerlingen moeten leren een brief te schrijven, dát de krant onderdeel van het leesonderwijs moet zijn.
Een lbo- of ibo-leerling hoeft niet net zo goed te zijn als een vwo-leerling. Maar van belang is wèl dat alle leerlingen dezelfde sóórt leerstof krijgen aangeboden, zodat de overstap naar een ander schooltype gemakkelijker kan worden gezet. Als een mavo-leerling leert hoe hij zijn eigen teksten moet nakijken en verbeteren, kijkt hij niet vreemd op wanneer dat op de havo waarnaar hij doorstroomt ook van hem wordt gevraagd. Leerlingen die in het ibo de basisprincipes van het zoeken in naslagwerken hebben geleerd, kunnen daar makkelijker mee verder op lbo-niveau dan leerlingen die nog nooit een naslagwerk in handen hebben gehad. Het is dus van groot belang dat ibo-leerlingen onderwijs krijgen in dezelfde zaken als lbo-, mavo-, havo- en vwo-leerlingen. lbo-leerlingen presteren op weg naar de kerndoelen dan wel op hun eigen niveau.
De meeste ibo-leerlingen doen nog altijd examen op a-niveau en daar bestaat geen landelijk examenprogramma voor. Dat kan leiden tot een sterke individuele benadering en precieze afstemming van het onderwijs op de verschillende leerlin-
29
