hoe deelvaardigheden opgebouwd kunnen worden, en aldus een hiërarchische ordening van het leerplan mogelijk maken. De literatuurstudie zal, eerst voor spreken, dan voor luisteren, achtereenvolgens een overzicht geven van doelen en subdoelen; activiteiten en oefeningen om die doelen te bereiken; toetsingsmogelijkheden van die doelen; en aanzetten voor een ordening in volgorde en niveau van die doelen en activiteiten. Een en ander zal uitmonden in een voorstel voor een longitudinale opbouw. Wij zien met spanning naar de onderzoeksresultaten uit.
Na al dit onderzoek en vooronderzoek nu naar het eigenlijke ontwikkelwerk aan de SLO. Laat ik eerst zeggen dat wij natuurlijk niet vanuit het niets werken. Zowel in geavanceerde methoden (bijvoorbeeld Nieuw Nederlands) als in handboeken voor moedertaaldidactiek (bijvoorbeeld Daems e.a. 1982, of Leidse Werkgroep Moedertaaldidactiek 1986) zijn veel materiaal en adviezen te vinden om spreek- en luisteronderwijs mogelijk te maken. Een buitengewoon aardig boek als Lesideeën (Pistoor e.a. 1984) voegt daar nog het nodige aan toe. Vakinhoudelijk gesproken zou er al veel meer aan spreek- en luisteronderwijs kunnen gebeuren dan er gebeurt. Wat voegt de SLO daaraan toe?
- Allereerst het gedeelte spreken en luisteren in het ibo-leerplan. Voor het individueel beroepsonderwijs hebben wij een uitgebreid leerplan Nederlands gemaakt (130 pagina's) waarvan 37 pagina's gaan over spreken en luisteren. Daarnaast hebben we vijf bundels lesmateriaal gemaakt ter concretisering en invulling van het leerplanvoorstel, waarin spreken en luisteren ook een belangrijke rol spelen. lbo-leerlingen zijn natuurlijk maar een kleine groep. Het breder belang van ons ibo-leerplanvoorstel is dat het een °pilot-project" is voor het grotere leerplan en lesmateriaal: dat voor de hele basisvorming. We willen dat op dezelfde manier opzetten, en testen nu via het ibo-leerplanvoorstel of leraren uit de voeten kunnen met zulk materiaal. Ik ga in deze lezing niet verder op het ibo-leerplanvoorstel in omdat collega Boland in zijn artikel in Moer (1991, 5) dat net uitgebreid heeft gedaan.
- Ten tweede de lessenseries Van Vraag tot Interview en Debat die Wilma Groeneweg en Sylvia Erlings voor ons hebben ontworpen, en die op dit moment bewerkt worden door Jan Boland. Over het debat is al veel gezegd in de vorige presentatie door Wilma Groeneweg en Sylvia Erlings. Van Vraag tot Interview gaat in op onder andere: vragen analyseren naar vormen en soorten; informatie verzamelen; aantekeningen maken; schriftelijk en mondeling verzoek doen in de vorm van brief en telefoongesprek; opstellen van een vragenlijst; interview houden; verslag schrijven; logboek bijhouden. In 1992 zullen beide series door de SLO worden uitgegeven.
Tot slot van deze lezing wil ik ingaan op een SLO-produkt dat mij nogal na aan het hart ligt omdat ik er zelf vanuit de SLO aan werk: een didactiek voor het Nederlands in de basisvorming (Nederlands in de Basisvorming, een praktische didactiek - 1992 te verschijnen bij Coutinho). Het is een bewerking, met uiteraard de nodige uitbreiding en onderbouwing, van het ibo-leerplanvoorstel. Om u een indruk te geven deel ik een paar pagina's uit van de gereedzijnde tekst over spreek- en luisteronderwijs (zie bijlage). Ze worden voorafgegaan door een inlei-
38
