taalunieversum

Zoek in de bundels:

» Uitgebreid zoeken « overzicht alle bundels

« vorige pagina Inhoudsopgave | pagina 61 van 266 volgende pagina »

kunnen we ons als individu in een gemeenschap ontplooien? Hoe kunnen we ons uitdrukken?

In de 18de eeuw streeft men ernaar zo dicht mogelijk bij de realiteit aan te leunen via een taal die niet meer zo gekunsteld hoeft te zijn; de 'middle style'. De uitdrukkingsvormen zijn dan vaak ook een weergave van de dagelijkse realiteit. De briefroman is de geliefkoosde vorm, waarin niet alleen de redelijkheid tot uiting komt, maar ook het sentiment(ele).

Zo gezien lijkt het of de 18de eeuw een harmonieuze periode moet geweest zijn, waarin het gezonde verstand, het gemeen goed, de goede smaak prevaleerden. Het zou echter niet de 18de eeuw geweest zijn, indien er ook geen plaats zou geweest zijn voor humor, ironie, kritiek.

De werkelijkheid werd in vraag gesteld via het experiment (Diderot), de samenleving was niet altijd rooskleurig, vandaar de noodzaak aan het aanleren van 'verdraagzaamheid', het optimisme werd vaak in vraag gesteld en de werkelijkheidsweergave werd vaak ironisch doorprikt, zoals bv. door Sterne in Sentimental Journey:

"Aldus kan de gehele schare van reizigers worden herleid tot de volgende hoofden.

Ledige Reizigers,

Nieuwsgierige Reizigers, Leugenachtige Reizigers, Hoogmoedige Reizigers, Ijdele Reizigers,

Zwaarmoedige Reizigers.

Dan volgen de Reizigers uit Noodzaak,

De misdadige en snode Reiziger,

De ongelukkige en onschuldige Reiziger,

De simpele Reiziger,

En ten slotte/sic/ (met uw welnemen) De

Sentimentele Reiziger (waarmee ik mezelf bedoel) - ik, die een reis heb gemaakt, een reis die ik nu te boek zit te stellen- evenzeer uit Noodzaak en het besoin de voyager als wie dan ook in deze rubriek. ...

Voor mijn lezer, als hij tenminste zelf een reiziger is geweest, is het voldoende dat hij door studie en nadenken zijn eigen plaats en rang op de lijst kan bepalen - dat zal hem een stap dichter bij zelfkennis brengen; want het kan haast niet anders of enige kleur en gelijkenis van wat hij heeft ingedronken of opgedaan is hem tot op de dag van vandaag, bijgebleven. ...

Deze tijd is zo verlicht dat er in Europa nauwelijks een land of uithoek is welke stralen niet met andere kruisen en mengen..." (Sterne, Sentimentale Journey (Een sentimentele reis), p.9-10).

In verband met het fragment zijn er heel wat mogelijke invalshoeken al naar gelang

61