taalunieversum

Zoek in de bundels:

» Uitgebreid zoeken « overzicht alle bundels

« vorige pagina Inhoudsopgave | pagina 39 van 300 volgende pagina »

de taalkunde een prominente plaats geef. In mijn twee boeken die in de titel het woord taalbeschouwing voeren, uit 1975 en 1987, betoog ik dan ook, dat taalbeschouwing twee kanten heeft: ze is dienstbaar voor de ontwikkeling van iemands taalvaardigheid en ze bestaat om zichzelf. In 1975 spreek ik van de theorie van het werktuig taal en betoog, met verwijzing naar de technische vakken in het beroepsonderwijs, dat ook voor Nederlands theorie op het rooster behoort te staan (p. 65; zie verder h. 10.2). In 1987 onderscheid ik behalve een practisch doel (bevordering van luister- en leesvaardigheid) en een ideëel doel (bewustzijnsontwikkeling) ook een intellectueel doel (kennis van taal als een te bestuderen verschijnsel ofwel taalkunde). Ik zeg dat ook in mijn antwoord aan Bennis naar wie Elkerbout verwijst als een taalkundige die moeite heeft met de verwaarlozing van zijn vak door taalbeschouwers. In dat antwoord benadruk ik de taalkundige basis van taalbeschouwing (Van Calcar 1991). Een bewijs daarvan vormt tenslotte de grammatica waar dit artikel over handelt. In haar oorspronkelijke vorm introduceerde ik haar in 1981 als uitwerking van een paragraaf in mijn grammatica van 1974 over de behandeling van het direct en indirect object op school (blz. 163). Deze nieuwe grammatica loste op voorhand de twee problemen op die Elkerbout maakt. Ze geeft een theorie van taal, en deze is geïntegreerd in taalbeschouwing als instrument voor een grotere taalvaardigheid. Dit te laten zien, is een van de doelen die ik met dit artikel wil bereiken. Een ander doel is, te laten zien, wat het zo de moeite waard maakt deze grammatica algemener dan nu het geval is, op de lerarenopleidingen en op school in te voeren.

Literatuur

Geerts, G. [red], Algemene Nederlandse Spraakkunst. Groningen: Wolters-Noordhoff, 1984.

Bart, P. van & A. Sturm, Zinsanalyse' en de termen die daarbij gebruikt worden. Leiden: Nijhoff, 1987.

Bennis, H., & T. Hoekstra, De syntaxis van het Nederlands. Een inleiding in de regeer- en bindtheorie. Dordrecht: Foris Publications, 1984.

Bennis, H., & T. Hoekstra, Generatieve Grammatica. Dordrecht: Foris Publications, 1989.

Bennis, H., Taalkunde in de bovenbouw. in: Levende Talen 461, 1991: 235-242.

Calcar, W.I.M. van, Een grammatica voor het onderwijs in het Nederlands en de moedertaal. Assen; Van Gorcum, 1974.

39