taalunieversum

Direct naar menu
U bent hier: taalunieversum » onderwijs » conferentie het schoolvak nederlands »

Zesde conferentie Het Schoolvak Nederlands

Bundel 6 | Zesde conferentie Het Schoolvak Nederlands (1993)


Bijdrage: Zonder communicatiemodel kan het niet (Ides Callebaut)
Download deze bijdrage in PDF-formaat »

Met welke bedoeling zegt hij het?

Hij wil blijkbaar dat de Vries begrip heeft voor zijn situatie. Waarschijnlijk wil hij dat omdat hij een onplezierige beslissing i.v.m. de Vries heeft moeten nemen. Hij hoopt misschien dat de Vries die beslissing op die manier zonder te veel moeilijkheden accepteert. Dat lijkt me een aannemelijke interpretatie. Maar misschien vergis ik me en speelt hij gewoon komedie, doet hij maar alsof en speelt hij een cynisch spelletje. Je merkt weer dat het mij onmogelijk lijkt met absolute zekerheid uit te maken wat precies zijn bedoeling is. Er zitten meestal meer bedoelingen achter een zin dan we er expliciet mee uitdrukken.

Hoe zegt hij het?

Het lijkt nonchalant, hautain, afstandelijk, paternalistisch, maar ik ben ervan overtuigd dat die man dat zou ontkennen. Dus...

Langs welke weg?

Door zijn houding en zijn mimiek en via zijn taal: mondeling, in algemeen Nederlands, eerder Noordnederlands (leuk en aardig worden in Nederland misschien meer gebruikt dan in Vlaanderen), met één dialectisch woord ertussen (motten). Dat klinkt daar wel wat vreemd. Het hoort er duidelijk niet bij. Hij probeert hier waarschijnlijk 'af te dalen' tot 'het taaltje' van de Vries. Hij gebruikt een vrij lange, samengestelde zin. Grammaticaal is het een mededeling, maar de toekomende tijd lijkt hier toch wel een bevelende betekenis te hebben. Ik zou het nog over de constructie van die zin kunnen hebben en over de woordsoorten die hij gebruikt, over de semantische, de fonologische en fonetische aspecten. Ik zou ook kunnen proberen uit te leggen hoe die zin in de hersenen geconcipieerd Werd en dan o.a. via zenuwbanen, spieren en spraakorganen geproduceerd, maar dat kan ik niet, niet alleen omdat ik daar te weinig over weet, maar omdat niemand precies weet hoe dat gebeurt. Alweer is het onmogelijk een absoluut antwoord te geven...

In welke omstandigheden?

In dit geval weet ik heel weinig. Waarschijnlijk heeft de 'baas' iets beslist of gezegd wat voor de Vries erg onaangenaam is. Dat kun je aan de Vries wel zien, maar wat het is, weten we niet. We weten ook niet wat de familiale en financiële situatie van de Vries is. We weten evenmin hoe het met zijn lichamelijke en psychische gezondheid is enz. Misschien speelt de economische situatie van het bedrijf of van heel Nederland of van de EEG mee. Misschien heeft de toestand van de aandelenmarkt er mee te maken of de waarde van de gulden. Of is de vrouw van de baas net weggelopen. In alle geval kan ik iets van de omstandigheden raden, maar ik zal nooit alle omstandigheden die in deze conversatie meespelen met zekerheid kunnen aanduiden.

Wat is de reactie?

Dat weten we uit deze ene cartoon nog niet. Maar het is ook zeer de vraag of we ooit die reactie precies zouden kunnen inschatten.

47

© Nederlandse Taalunie, 2000-2012 alle rechten voorbehouden
WegwijzerColofonContactVrijwaringOpmerkingen en reacties