taalunieversum

Zoek in de bundels:

» Uitgebreid zoeken « overzicht alle bundels

« vorige pagina Inhoudsopgave | pagina 66 van 300 volgende pagina »

3. Een theorie over communicatie

Hiervoor heb ik betoogd, dat leerlingen slechts een beperkte hoeveelheid concepten en strategieën hoeven te leren, wanneer deze voor meerdere doeleinden te gebruiken zijn. Verder heb ik benadrukt dat inhouden die worden geselecteerd zo aangeboden zouden moeten worden dat de kans groot is, dat de betreffende kennis en vaardigheden ook daadwerkelijk gebruikt worden.

De vraag is nu natuurlijk, welke die kennis en vaardigheden zijn. Om deze te identificeren zal men een bepaald kader moeten hebben: een manier om te kijken naar het verschijnsel 'communicatie'. De visie op communicatie die ik zou willen voorstellen is de volgende.

Communicatie is een doelgerichte activiteit met een dialogisch karakter. Het doel is, dat de ontvanger de ideeën van de zender begrijpt en accepteert. De zender en de ontvanger zorgen er samen voor dat dit doel bereikt kan worden - aangenomen dat de ontvanger gemotiveerd is om aan de communicatie mee te werken.

Box 2 kan dit idee misschien verduidelijken. De voorbeeldtekst in box 2 is een dialoog met als doel het exploreren van het begrip 'vrije meningsuiting'. Echter, de onderstreepte gedeelten - de reacties op Vragen en reacties van de ontvanger - laten zich gemakkelijk omvormen tot een schriftelijke tekst. Een geschreven tekst kan dus gevormd worden door reacties op veronderstelde of expliciete vragen en reacties van de ontvanger. Dit is een idee van Rossipal (1979) dat nader uitgewerkt is door Pander Maat (1992).

na het lezen

Aanleiding voor de tekst:

Thema:    

Boodschap:    

Doel:     Oordeel van de ontvanger:

box 2

Door in te gaan op de (mogelijke) behoeften van de ontvanger, bijvoorbeeld aan duidelijkheid, probeert de zender te bereiken dat de ontvanger de boodschap begrijpt en accepteert als juist of waar. Maar ook de activiteiten van de ontvanger hebben een dialogisch en doelgericht karakter. De ontvanger spant zich in om de boodschap van de zender te begrijpen en te beoordelen. Om dat doel te bereiken zal hij of zij vragen en reacties formuleren en samenvattingen en herformuleringen van de tekst proberen te geven.

Het verschil tussen mondelinge en schriftelijke communicatie is zo bezien niet erg groot. In mondelinge communicatie kan de ontvanger de zender confronteren met

66